Wall Street-handelaar boekte schijnwinst

NEW YORK, 27 APRIL. Joseph Jett van investeringsbank Kidder Peabody verdiende vorig jaar 9 miljoen dollar aan salaris en bonussen. Als hoofd van de afdeling staatsobligaties had hij in 1993 maar liefst 350 miljoen dollar voor zijn bank verdiend. In januari werd hij daarom uitgeroepen tot employee van het jaar 1993. Maar de snel verworven reputatie van de Wall Street-handelaar werd vorige week in één klap verwoest: de verdiende 350 miljoen dollar bleek slechts schijnwinst, daarachter ging een verlies schuil van 100 miljoen. De 36-jarige Jett werd op staande voet ontslagen en beschuldigd van malversaties.

Jett heeft zich volgens zijn meerderen schuldig gemaakt aan het vooruitschuiven van verliezen op de handel in rentebetalingen over staatsobligaties. De rentebedragen heten strips en Joseph Jett nam hier forward contracts op. Als die contracten verliepen, sloot hij nieuwe contracten af in plaats van ze af of bij te boeken. Jett kon hiermee een jaar ongestoord doorgaan. In zijn val sleepte Jett zes handelaren mee die voor onbepaalde tijd zijn geschorst.

Kidder Peabody, een dochteronderneming van General Electric, is door de kwestie in grote verlegenheid gebracht. GE bracht het verlies in mindering op zijn resultaten over het eerste kwartaal - na belastingaftrek een bedrag van 210 miljoen dollar.

Een tweede handelaar van Kidder Peabody, Neil Margolin, werd vrijdag ontslagen wegens het verhullen van 10 miljoen dollar verliezen op transacties in derivaten, ingewikkelde financiële instrumenten waarvan de waarde is afgeleid van onderliggende activa als valuta, aandelen of goederen. Margolin handelde in zogenoemde rente-swaps. Hoewel zijn overtreding normaal zou worden afgedaan als een bedrijfsongeval, krijgt de kwestie door het schandaal rondom Joseph Jett een grotere betekenis.

De betrokken bedrijven doen er het zwijgen toe. Naar buiten proberen zij de indruk te wekken dat het gaat om geïsoleerde incidenten. Analisten zeggen dat de schade voor Kidder Peabody nog niet te overzien is. De bank kan belangrijke klanten verliezen, moederbedrijf GE zal de teugels aanhalen, reorganisaties doorvoeren en mogelijk snijden in bonussen.

De beschuldigingen aan het adres van de tophandelaar Jett zijn de ernstigste sinds het obligatieschandaal van tweeënhalf jaar geleden bij de bank Salomon Brothers. Daar ging het om voorgekookte biedingen op staatsobligaties die na verhandeling zorgden voor kunstmatige verliezen, in dit geval om belastingheffing te omzeilen. Het was voor Salomon het eind van de swinging jaren tachtig. Interim-topman Buffet stelde orde op zaken, sneed in de bonussen voor handelaren en een leegloop was het gevolg.

Bij Kidder Peabody schort het volgens waarnemers aan een goede controle. Bij veel banken lopen werknemers rond die zuiver en alleen de transacties van hun collega's controleren. Daarnaast moeten topmanagers in de gaten houden wat er zich op hun afdeling afspeelt. Kenners zeggen dat Jett al lang tegen de lamp had moeten lopen omdat er in het handelen van strips eenvoudigweg geen honderden miljoenen kunnen worden verdiend. Zijn chef, Edward Cerullo, zou Jett te veel de vrije hand hebben gegeven.

De carrière van Jett was vlekkeloos. Jett, die zwart is, komt uit een stadje in Ohio. Hij kreeg een beurs voor het Massachussets Institute of Technology in Boston, ging naar Harvard en kwam via Morgan Stanley en CS First Boston in juli 1991 bij Kidder Peabody terecht. Harvard maakte hij niet af en bij Morgan en First Boston had hij geen hoge functies. Het is dan ook verbazend dat hij na nauwelijks twee jaar bij Kidder Peabody hoofd kon worden van de afdeling staatobligaties met zestien man onder zich.

Kidder Peabody is een gerespecteerde investeringsbank, opgericht in Boston in 1865. In de roerige jaren tachtig raakte de bank betrokken bij een schandaal over handel met voorkennis, waarbij onder meer Marty Siegel en Ivan Boesky betrokken waren. Nu leek Kidder Peabody er net weer bovenop en leek het af te stevenen op een kloeke winst over 1994. Jack Welch, de veelgeroemde topman van GE, heeft nog weinig plezier gehad van de overname van Kidder.

    • Lucas Ligtenberg