Socialisten uit Japanse regering

TOKIO, 26 APRIL. De Socialisten zijn vandaag uit de Japanse regering gestapt nadat buiten hen om de conservatieve en centrumpartijen in het kabinet een eenheidsblok hadden gevormd. De stap komt minder dan 24 uur nadat Tsutomu Hata tot nieuwe premier was gekozen. De Socialistische Partij was met 74 parlementariërs de belangrijkste partij in het coalitiekabinet.

Onder leiding van Hata's eigen Japanse Vernieuwingspartij - na de socialisten de grootste regeringsfractie (55 zetels) - besloten vier partijen uit de zes-partijen-coalitie gisteren tot een fusie onder de naam Kaishin (Hervorming). De nieuwe fractie kan rekenen op de steun van 130 parlementariërs. Een vijfde partij uit het kabinet, Komeito (51 zetels), lijkt eveneens tot Hervorming te zullen toetreden, zodat alleen de socialisten buiten spel zouden blijven staan.

De socialistische partijleider Tomiichi Murayama ontstak gisteravond in grote woede toen hij achter de totstandkoming van het nieuwe blok kwam, die plaatshad buiten zijn medeweten. Volgens Murayama is de fusie direct gericht tegen zijn partij. In een overhaast georganiseerd nachtelijk beraad, onder leiding van de kersverse premier Hata, kon Murayama niet worden gerustgesteld. De socialistische voorman kondigde na afloop van de bijeenkomst, vanmorgen vroeg, aan dat zijn partij uit de regering zou treden.

De vorming van een nieuw centrum-conservatief blok heeft volgens Murayama “het fundamentele onderlinge vertrouwen van de politieke partijen” doorbroken. “Dit kan ik mijn coalitiepartners niet vergeven”. Tsutomu Hata zei zich van geen kwaad bewust te zijn: “Het berust op een misverstand, de socialisten moeten de gedachte dat ze zijn verraden laten varen.”

De vorming van een nieuw kabinet, waarmee Hata vandaag had zullen beginnen, heeft nu grote averij opgelopen. Zijn regering kan nog slechts rekenen op ruim 180 afgevaardigden in het 511 leden tellende parlement. Indien de socialisten een monsterverbond zouden sluiten met de grootste partij, de oppositionele Liberaal-Democratische Partij (LDP), die 206 zetels bezet, komt de regering ten val.

Zover is het evenwel nog niet, Murayama liet vandaag doorschemeren het kabinet Hata met een beperkt mandaat verder te zullen laten regeren. De socialisten zullen hun goedkeuring hechten aan de begroting en het uitvaardigen van maatregelen tegen de recessie. Maar een vijf dagen geleden moeizaam tot stand gekomen regeerakkoord, waarin de socialisten onder meer instemden met verhoging van de btw, is voor Murayama een gepasseerd station.

De overgebleven partijen hebben nu de keuze verder te regeren in een minderheidskabinet of nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Hata zei vandaag de hoop nog niet te hebben opgegeven dat de socialisten terugkeren in de coalitie. (AP, Reuter)