Raad: 65 miljoen extra voor kunst in regeerakkoord

DEN HAAG, 26 APRIL. Het komende kabinet moet het huidige budget voor de kunsten, ongeveer 400 miljoen gulden, met 65 miljoen gulden verhogen. Er moet een speciaal fonds komen voor beginnende kunstenaars, die door strengere bijstandsregels in de problemen komen. Daarvoor moet een nog onbekend bedrag van Sociale Zaken naar WVC overgeheveld moeten worden, wellicht het dubbele van de al gevraagde 65 miljoen. De voorgenomen bezuiniging van 15 miljoen gulden op het toekomstige kunstbudget mag niet worden uitgevoerd.

Dit schrijft de Raad voor de Kunst in een brief die gisteren is verzonden aan de toekomstige formateur en de fractievoorzitters van de politieke partijen.

De extra 65 miljoen zijn bedoeld om de meest urgente knelpunten in de kunstensector op te lossen. Zonder dit geld komen de kwaliteit van de kunstproduktie in Nederland, het ontwikkelen van nieuwe initiatieven en de cultuurparticipatie in het gedrang, vreest de raad. De raad wijst er op dat het kunstbudget (0,2 procent van de totale rijksbegroting) het laatste decennium niet verhoogd is, en in reëele termen licht gedaald is.

Om die reden vraagt het adviesorgaan van WVC om het budget voor alle kunsten over de hele linie met 5 procent te verhogen. Daarvoor is 20 miljoen nodig. Om de ontwikkeling van beginnende kunstenaars op de kunstmarkt te bevorderen zijn studio's en werkplaatsen onontbeerlijk in de opera-, dans-, film- en toneelsector, aldus de raad. Om bestaande plannen op dit gebied uit te voeren is 10 miljoen nodig.

De raad vreest dat kunstenaars in problemen komen door de aanscherping van de bijstandswet sinds 1 januari dit jaar. Onder de nieuwe, strengere regeling moeten kunstenaars die binnen een half jaar niet van hun kunst kunnen leven, officieel een andere baan zoeken. Met name voor jonge, beginnende kunstenaars vindt de raad dat niet redelijk. De raad vraagt de formateur in het regeerakkoord op te nemen dat beginnende kunstenaars een redelijke termijn van drie tot vijf jaar krijgen om een beroepspraktijk op te bouwen. In die periode zouden ze een basisbeurs van een apart fonds moeten krijgen. Het geld daarvoor kan worden bespaard op bijstandsuitkeringen voor de kunstenaars: de raad pleit er voor om dat geld, zeker 130 miljoen, over te hevelen van Sociale Zaken naar WVC. Regio's buiten de randstad willen en kunnen volgens de raad eigen kwalitatief voldoende culturele voorzieningen opzetten. Het krappe kunstbudget maakt dat nu niet mogelijk. Daarom is volgens de raad voor regionele theater- en dansvoorzieningen in het oosten en zuiden van het land 9 miljoen nodig.

De nieuwe ministers van onderwijs en cultuur moeten afspreken dat kunsteducatievakken in het onderwijs een verplicht karakter houden, aldus de raad. Er zou een dagelijks kunstprogramma op tv moeten komen, meent de raad. Voor dergelijke cultuurparticipatie-projecten is 15 miljoen nodig.

De nieuwe ministers van WVC en Buitenlandse Zaken moeten samen een actiever internationaal kunstbeleid voeren, aldus de raad. Er zouden culturele attaché's bij WVC benoemd moeten worden. De mogelijkheden om deel te nemen aan internationale kunstmanifestaties moet verbeterd worden en er moet meer geld komen voor reissubsidies en vertaalprojecten. Daarvoor is op de komende kunstbegroting 11 miljoen nodig, aldus de Raad in de brief aan de aankomend formateur.