PROGRAMMA'S VERGELEKEN; VERKEER EN VERVOER

Vandaag over een week kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. De verkiezingscampagne ging tot nu toe vooral over betrouwbaarheid van lijsttrekkers en coalitievorming na 3 mei. Uit een peiling van de stemming in dertig dorpen en stadswijken, afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad, is gebleken dat de kiezers zich wel degelijk interesseren voor 'kwesties' en veel minder voor 'mannetjes'. De overeenkomsten tussen de verschillende partijprogramma's zijn groot. Maar verschillen zijn er ook. Een overzicht van de opvattingen van de vijf grote partijen over belangrijke thema's.

CDA

Mensen moeten vaker van het openbaar vervoer gebruik maken. De kosten van het autorijden dienen daarom “relatief sterker” te stijgen dan die van het openbaar vervoer. In de Randstad moet een spitsvignet komen. Fietsen, telewerken en carpoolen worden bevorderd. Tegelijk moeten er meer wegen komen en kunnen de bezuinigingen op de subsidies voor het openbaar vervoer gewoon doorgaan. Het huidige kabinet heeft die bezuinigingen opgelegd om een commerciëlere opzet van de spoorwegen en het stads- en streekvervoer te bewerkstelligen. De aanleg van de Betuwelijn en twee hoge-snelheidslijnen en de uitbreiding van Schiphol zijn nodig voor de positie van Nederland Distributieland. Voorwaarde hierbij is wel dat milieu en veiligheid een prominente rol in de besluitvorming spelen.

PvdA

Huurauto's, gedeeld autobezit, lease-auto's voor een deel van het jaar, 'call a car' en carpooling moeten de automobiliteit terugdringen. Om mensen tot deze alternatieve vervoerswijzen te bewegen, gaan de kosten van het autorijden drastisch omhoog. De bezuinigingen op de subsidies voor het openbaar vervoer mogen doorgaan, maar er moet wel meer worden geïnvesteerd in het openbaar vervoer in en rond de steden. Als ondergrondse aanleg van de Betuwelijn mogelijk is binnen een overschrijding van de kosten met ongeveer 25 procent, verdient dit de voorkeur. Uitbreiding van Schiphol is alleen geoorloofd als de kortere vluchten worden verlegd naar de hoge-snelheidstreinen en er hogere prijzen voor vliegtickets komen.

VVD

De kosten van het autorijden moeten toenemen naarmate meer gebruik van de auto wordt gemaakt. Daarbij mag echter geen al te groot verschil met de situatie in buurlanden ontstaan. Telewerken en carpooling worden gestimuleerd. In zowel wegen als spoorwegen en luchthavens moet meer worden geïnvesteerd. Vooral in de Randstad moet meer geld worden uitgetrokken voor het openbaar vervoer. Daarbuiten zal het aanpakken van knelpunten in het wegennet een hogere prioriteit moeten hebben. Schiphol, Betuwelijn en hoge-snelheidslijnen worden in het VVD-programma niet met name genoemd. Wel moet bij de aanleg van infrastructuur “worden ingespeeld op nieuwe technieken”, zoals ondergrondse aanleg.

D66

Het autogebruik wordt teruggedrongen via een groot aantal fiscale maatregelen en de invoering van een spitsvignet. Wegen worden alleen aangelegd of verbreed als dit nodig is uit een oogpunt van leefbaarheid en veiligheid. Het overheidsbeleid ten aanzien van het openbaar vervoer ontwikkelt zich op het ogenblik “onevenwichtig in de richting van grote infrastructurele projecten”. Het verkiezingsprogramma wijst op de teloorgang van lijnen in het stads- en streekvervoer. Als er al een Betuwelijn moet komen, dient deze “technisch geavanceerd, ten minste verdiept en op knelpunten ondergronds” te worden aangelegd. Bij de aanleg van een hoge-snelheidslijn naar Frankrijk moet het Groene Hart worden ontzien. Voor de uitbreiding van Schiphol moeten “niet de milieunormen die voor de economie het beste uitkomen gelden, maar de normen die voor het milieu noodzakelijk zijn.” Eventueel kan blijken dat uitbreiding op de huidige lokatie niet mogelijk is. In ieder geval moeten de vliegtickets duurder worden.

GroenLinks

De mobiliteit wordt teruggedrongen door de reiskosten niet langer door de werkgever te laten vergoeden, ook niet die voor het openbaar vervoer. Door allerlei financiële maatregelen wordt het autogebruik ontmoedigd. Eens per maand komt er een autoloze zondag. Voor de fiets wordt meer geld vrijgemaakt, de prijzen van de kaartjes in het openbaar vervoer gaan omlaag en de bezuinigingen op het stads- en streekvervoer worden vervangen door een investeringsprogramma. Aanleg van de Betuwelijn is nodig, maar gebeurt “zoveel mogelijk” ondergronds. De hoge-snelheidslijn gaat niet door het Groene Hart, de uitbreiding van Schiphol gaat niet door. Vliegen wordt duurder, vluchten tot 300 km worden verboden en regionale vliegvelden gaan dicht.