PROGRAMMA'S VERGELEKEN; CRIMINALITEIT

Vandaag over een week kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. De verkiezingscampagne ging tot nu toe vooral over betrouwbaarheid van lijsttrekkers en coalitievorming na 3 mei. Uit een peiling van de stemming in dertig dorpen en stadswijken, afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad, is gebleken dat de kiezers zich wel degelijk interesseren voor 'kwesties' en veel minder voor 'mannetjes'. De overeenkomsten tussen de verschillende partijprogramma's zijn groot. Maar verschillen zijn er ook. Een overzicht van de opvattingen van de vijf grote partijen over belangrijke thema's.

CDA

De capaciteit van politie, openbaar ministerie en het gevangeniswezen wordt uitgebreid. Wangedrag door jongeren moet eerder worden gesignaleerd door de overheid, scholen en politie. Ouders moeten daarbij hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Plaatsing van twee personen in één cel wordt mogelijk voor kortgestraften en mensen die een vervangende hechtenis ondergaan. Er komen meer alternatieve straffen. Het evenwicht in de wetgeving tussen het belang van criminaliteitsbestrijding en de bescherming van verdachten wordt verbeterd; overschrijding van bevoegdheden van de politie moet door controle en disciplinaire stappen worden tegengeaan, niet door het vrijuitgaan van verdachten. Het aantal 'coffeeshops' voor de verkoop van softdrugs wordt teruggedrongen. Verbouw en handel van grondstoffen voor softdrugs moeten worden tegengegaan. De mogelijkheden om verslaafden tot een afkickbehandeling aan te zetten worden verruimd. Overlast door drugsgebruikers wordt krachtig bestreden.

PvdA

Criminaliteitsbestrijding staat vooral in het teken van preventie. Er worden extra stadswachten, hulpagenten en controleurs ingezet. Investeringen in onderwijs en banen voor allochtonen zijn van belang. Schooluitval wordt teruggedrongen door aanpassing van het onderwijs aan de arbeidsmarkt. Bij lichte delicten worden alternatieve straffen, scholing of behandeling aangeboden. Er komen meer surveillances van één politie-agent in plaats van koppels. Meer investeringen voor de bestrijding van milieu- en georganiseerde criminaliteit zijn noodzakelijk. Er komen meer cellen. Twee gedetineerden op één cel is uit humanitair oogpunt onwenselijk. Het pragmatische drugsbeleid wordt voortgezet. Coffeeshops worden streng gecontroleerd op handel in harddrugs. Criminele druggebruikers wordt een therapie aangeboden als alternatief voor een vrijheidsstraf. Daarbij kunnen gereguleerd harddrugs worden verstrekt.

VVD

Misdaadpreventie is het meest effectieve instrument om de veiligheid te vergroten. Een zichtbare versterking van de politie is daarbij doorslaggevend. Enkele tienduizenden banen worden gecreëerd voor de inzet van hulpagenten en toezichthouders. Deze worden bij voorkeur bezet door werklozen of gedeeltelijk arbeidsongeschikte burgers. Een deel van het geld dat nu aan deze uitkeringen wordt uitgegeven, moet worden gebruikt om de veiligheid van de burgers te vergroten. Bestrijding van georganiseerde misdaad en drugshandel krijgen hoge prioriteit. Er is meer samenwerking in Europees verband nodig. De politie krijgt de modernste hulpmiddelen voor misdaadbestrijding. Die bestrijding mag niet worden gehinderd door een te beperkte identificatieplicht.

D66

Ter bestrijding van de veelvoorkomende criminaliteit wordt meer geïnvesteerd in preventie. De capaciteit van politie, openbaar ministerie en rechterlijke macht wordt uitgebreid. Taakstraffen, dagdetentie en alternatieve straffen worden ruimer toegepast; de vrijheidsstraf is een uiterste middel. De resultaten van politiekorpsen worden beter gecontroleerd. De politiek moet meebeslissen over de prioriteiten die het OM stelt bij de opsporing van strafbare feiten. Als DNA-onderzoek betrouwbaar is, kan dat in het strafproces worden toegelaten. Twee gedetineerden worden niet in één cel geplaatst. Er komt meer geld voor slachtofferhulp. Het harddrugsbeleid wordt voortgezet, maar met voorzichtige experimenten in de richting van verdergaande liberalisatie. Vrijgeven van harddrugs is nog niet aan de orde. Softdrugs worden wel uit het strafrecht gehaald.

GroenLinks

Mogelijkheden voor alternatieve straffen worden verruimd. Hoofdprioriteit is het voorkomen en bestrijden van de veelvoorkomende criminaliteit. Milieucriminaliteit wordt harder aangepakt. Het gevangenisregime wordt niet repressiever; er komt meer ruimte voor scholing en therapie. Drugscriminaliteit wordt niet bestreden door strengere straffen en cellenuitbreiding, maar door meer toezicht in de buurt en door preventie. Teelt, handel en gebruik van softdrugs worden gelegaliseerd. Harddrugs worden gecontroleerd verstrekt aan geregistreerde verslaafden. Criminele verslaafden krijgen een alternatief aangeboden, gericht op afkicken. De positie van verdachten mag niet worden aangetast.