Jongeren letten bij verkiezingen vooral op de eigen portemonnee

ROTTERDAM, 26 APRIL. Gordijnen of kartonnen dozen dienen als stemhokjes, het electoraat kent opvallend veel beugeltjes en de uitslag wordt pas dagen later bekendgemaakt. Maar verder lijken de scholierenverkiezingen in alles op de Kamerverkiezingen op 3 mei. Zwevende kiezers (“Ik ben niet zo politiek bedreven”), proteststemmers (“Ik stem op de SP want die luisteren tenminste”) en opiniepeilingen. Die voorspellen dat bijna een derde van de scholieren hun stem aan D66 geeft.

Vandaag worden op ruim 750 scholen voor voortgezet onderwijs, ongeveer veertig procent van het totaal, 'schaduwverkiezingen' gehouden. Bijna 400.000 leerlingen zullen een stembiljet invullen. De scholen zijn over het hele land verdeeld en daardoor ontstaat volgens Eddy Habben Jansen van het Comité Scholierenverkiezingen “een goed beeld van het stemgedrag van jongeren”. Veel scholen besteedden de afgelopen weken een deel van de lessen geschiedenis en maatschappijleer aan politiek.

“Scholierenverkiezingen?”, zegt een meisje in de aula van het Rotterdamse Wolfert van Borselen college, terwijl ze aantekeningen van een vriendin overschrijft. “Zijn die er dan?” Dat ze vandaag haar stem mag uitbrengen hoort ze voor het eerst. Op het Wolfert van Borselen college werd om praktische redenen gisteren al gestemd. “Oh, vandaar dat iedereen riep dat we vanmiddag vrij hebben.”

Voorafgaand aan de stemming was er nog een forumdiscussie met jongeren van de vier grote partijen. In de aula veel leren jassen en trainingsjacks. Onderuitgezakt in hun stoel horen de scholieren “het geruzie” aan over 'afbraakbeleid', 'belastingverhoging' en 'koopkrachtgarantie'. “Wat een gesprekken”, zucht Sonja Staat (18) die aanvankelijk D66 wilde stemmen “omdat die zoveel voor scholieren doen”. Nu blijkt opeens dat de democraten zwart werken willen aanpakken. “Ja, ik wil natuurlijk wel graag blijven bijverdienen op de kermis.” Dus geen D66 voor Sonja. Als ze later in lokaal 226 haar stembiljet in de geïmproviseerde stembus laat vallen zegt ze: “Het is VVD geworden, want de rest is ook niet veel soeps.” Maar de meeste leerlingen op het Wolfert van Borselen stemmen PvdA of SP. Weinig verwonderlijk, vindt docent maatschappijleer De Waard. Het Wolffert van Borselle is een school met veel leerlingen uit achterstandsgezinnen.

Op het Emmauscollege in Rotterdam stemmen veel scholieren VVD. Als voorbereiding op de verkiezingen werd daar gisteren het 'Debat Der Nog-Net-Geen-Lijsttrekkers' gehouden met onder meer Simone van Geest (GroenLinks) en de Kamerleden Fransen (VVD) en Van de Camp (CDA). In de aula veel streepjesoverhemden en nette vestjes. “Zo rechts mogelijk en toch geen CD”, verwoordt VWO-leerling Joost Meininger (18) zijn keuze voor de VVD. Stemmen vinden de scholieren belangrijk “want het gaat om onze toekomst”. Hun docent maatschappijleer - “Je kunt het een slijmerd vinden of niet” - heeft een heel compleet beeld van de verschillende partijen gegeven, zegt Havo-leerling Jurgen Meininger (17). Samen met zijn vrienden volgt hij het debat vanaf de eerste rij. Ze gniffelen om de zweetplekken onder de oksels van Kamerlid Van de Camp. Ieder kort statement wordt steevast met gejuich ontvangen (Van Geest: “Ik erger me kapot aan het slappe, rechtse gelul van de heren hier”), iets langere uiteenzettingen ondergaan ze zuchtend. Voor alle partijen wordt hard geklapt, zolang ze maar 'scoren'.

“Ze zijn ontzettend betrokken, maar hun meningsvorming is vaak op tamelijk goedkope argumenten gebaseerd”, had conrector Polman gezegd. “Zo zijn ze bijvoorbeeld voor het korten op de uitkeringen, maar tegen verlaging van het minimumjeugdloon.” En inderdaad, opmerkingen van VVD en CDA over de noodzaak van bezuinigingen op studiefinanciering en openbaar vervoer, worden begeleid met een zacht boe-geroep. Kamerlid Van de Camp schudt zijn hoofd. “Ik begin me af te vragen of deze zaal zich realiseert dat er wat aan de hand is in Nederland. Jullie letten alleen op je eigen portemonnee.” Het maakt weinig indruk op de scholieren. Jurgen zet de zonnebril in zijn haar recht: “Hij denkt toch zeker niet dat we voor de buurman stemmen?”

    • Monique Snoeijen