IMF stelt besluiten uit tot het 50-jarig jubileum in Madrid

WASHINGTON, 26 APRIL. De ogen van de meeste deelnemers aan de halfjaarvergadering van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) in Washington leken de afgelopen dagen al gericht op Madrid. Daar wordt eind september niet alleen de jaarvergadering gehouden, maar ook gevierd dat het IMF precies vijftig jaar geleden in Bretton Woods werd opgericht. Als er dan toch belangrijke besluiten moeten worden genomen, dan is het jubileum in Madrid een gunstiger gelegenheid.

En zo werd gisteren door het Interim-Comité van het IMF, het hoogste orgaan, geen besluit genomen over uitbreiding van de Speciale Trekkingsrechten (SDR's), het 'papiergoud' van het IMF, waarvan vooral de zich hervormende ex-communistische landen en een aantal ontwikkelingslanden hadden moeten profiteren. Topman Camdessus toonde zich gisteren bepaald niet uit het veld geslagen dat zijn voorstel opnieuw van de hand werd gewezen. De SDR's werden in 1970 gecreëerd om een belangrijke rol te spelen als internationale reserve. Camdessus heeft inmiddels met lede ogen gezien dat de SDR's nog maar enkele percentages van de internationale valutareserves bedragen. Voor hem staan de rol en het prestige van het IMF op het spel, zeker nu zich, in de woorden van Camdessus zelf, een nieuwe economische wereldorde aftekent.

Maar zijn belangrijkste argument is dat de bijna veertig landen die zich sinds de laatste toewijzing van SDR's in 1981 bij het IMF hebben aangesloten, in het bijzonder de ex-communistische landen, nooit van het 'papiergoud' hebben kunnen profiteren om hun monetaire reserves aan te vullen. Camdessus meende gisteren toch wel iets bereikt te hebben, omdat meer landen deze rechtvaardigingsgrond hebben aanvaard. “Er bestaat nu meer overeenstemming over de noodzaak deze onrechtvaardigheid te repareren”, aldus de IMF-topman na afloop van de bijeenkomst van het Interim-comité.

Volgens thesaurier-generaal Henk Brouwer, vervanger van de wegens de verkiezingscampagne afwezige minister Kok, steunen met name Frankrijk, België en de Scandinavische landen het plan van Camdessus om 36 miljard SDR's (ruim 90 miljard gulden) extra onder de 178 aangesloten landen te verdelen, waarvan dan ook de nieuwe leden profiteren.

De VS en Groot-Brittannië zijn tegen, omdat de wereld geen behoefte zou hebben aan extra reserves en deze slechts inflatie aanwakkeren. Voor de Amerikaanse regering geldt bovendien dat zij de kwestie met het Congres zou moeten bespreken, wat tot ongewenste politieke irritaties kan leiden. Nederland kreeg steun van Italië voor het idee van een gematigder uitbreiding met zo'n 16 miljard SDR's. De Duitse minister van financiën, Waigel, gaf aan dat met zijn land valt te praten over een oplossing die de nieuwe IMF-leden recht doet. Verschillende varianten doen inmiddels in Washington de ronde, van een uitbreiding van de leningslimieten tot de oprichting van trustfondsen, waarin landen 'ongebruikte' SDR's kunnen storten. Deze kunnen ten gunste komen van andere IMF-leden, indien deze een hervormingsprogramma uitvoeren.

De Belgische minister van financiën, Maystad, fungerend voorzitter van het Interim-Comité, suggereerde gisteren dat de topconferentie van de G7 in juli in Napels zich over de SDR-kwestie zal buigen. In september kan dan in Madrid een definitief besluit worden genomen.

Dan komen ook de resultaten aan de orde van een studie die in opdracht van het Interim-Comité wordt uitgevoerd naar wat Maystadt gisteren noemde “de mogelijkheden voor een grotere discipline in het internationale wisselkoerssysteem.” Op de studie is aangedrongen door de Europese landen. De aankondiging wekte bij waarnemers in Washington enige bevreemding, omdat het Europees Monetair Stelsel vorig jaar door een te geringe flexibiliteit instortte. Bovendien bestaan er binnen het Interim Comité sterke tegenstellingen tussen de Angelsaksische en de Europese landen over de wenselijkheid van een strakker wisselkoerssysteem. Maystad onderstreepte nog maar eens dat het om niet meer dan een studie gaat. In IMF-kringen menen velen dat het hierbij wel zal blijven. Sommigen spraken van 'nostalgie' naar de tijd van Bretton Woods, toen de dollar de spil werd van het wisselkoerssysteem.

Wat waren dan de concrete resultaten van de halfjaarvergadering? In elk geval een oproep aan “alle” landen de nodige activiteiten te ondernemen om de economische groei duurzaam te maken. Maar dergelijke verklaringen hebben IMF-meetings al vaker te zien gegeven. Zeer eensgezind bleek men over de noodzaak de arbeidsmarkt te flexibiliseren om de werkloosheid aan te pakken.

Camdessus prees gisteren de steeds actievere rol van ontwikkelingslanden binnen het IMF. Een aantal van hen heeft bijgedragen in de speciale kredietfaciliteit voor de armste landen (ESAF). Volgens Camdessus is de ontwikkelingslanden duidelijk geworden dat het IMF de belofte, gedaan na de val van de Berlijnse muur, nakomt om de beschikbaarstelling van kredieten aan Oost-Europa niet ten koste van de armere landen te laten gaan. “Er is geen enkel programma door aangetast.”

Het Interim Comité bleek gisteren opvallend positief over het recente besluit van de Executive Board (dagelijks bestuur) 1,5 miljard dollar krediet aan Rusland te verlenen uit de speciale faciliteit voor landen die naar een markteconomie overschakelen. Eerder was binnenskamers nog gesuggereerd dat Camdessus gevoelig zou zijn geweest voor Amerikaanse druk het krediet soepel te verstrekken. Tegelijkertijd onderstreepten gisteren alle delegaties dat Rusland aan zeer strikte voorwaarden moet voldoen, wil het land in aanmerking komen voor een zogenoemd 'standby krediet'. Ook hierover zal in Madrid zeker verder worden gesproken. In de voorbereiding van Madrid wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om het toezicht van het IMF op de aangesloten landen en de economisch politieke coördinatie te versterken.

Op de vraag aan Camdessus of hij tegen die tijd niet te moe zal zijn voor de zoveelste keer te moeten pleiten voor uitbreiding van SDR's, antwoordde hij met een categorische ontkenning. “Ik het het recht niet moe te zijn, want mijn taak is het IMF te dienen”, aldus de Fransman. “Het creëren van een monetair systeem dat eenheid brengt en landen bijstaat die dat nodig hebben om te kunnen groeien, is de prachtige doelstelling. Ik zie niet in hoe je daar moe van kan worden.”

    • Hans Buddingh'