Duizenden agenten paraat; Rustig verloop van verkiezingen in Zuid-Afrika

JOHANNESBURG, 26 APRIL. De eerste dag van de algemene verkiezingen in Zuid-Afrika is tot nog toe tamelijk rustig verlopen.

Vandaag hebben 'speciale kiezers' (zoals invaliden, bejaarden, zwangere vrouwen en mensen die in het ziekenhuis liggen) de mogelijkheid om hun stem uit te brengen. Ook Zuidafrikanen die in het buitenland verblijven, kunnen vandaag de gang naar de stembus maken. Geheel zonder incidenten was de eerste verkiezingsdag overigens niet. In sommige stemlokalen ontbraken de stembiljetten. Een stembureau in Noord-Transvaal werd vanmorgen door rechtse blanken bezet. Ten minste 100.000 militairen en politieagenten zijn op de been om de orde gedurende de drie dagen van de algemene verkiezingen te handhaven.

Eén van de eersten die vanmorgen buiten Zuid-Afrika stemde, was Nomaza Paintin, een nicht van Nelson Mandela. Paintin, die haar stem uitbracht in Nieuw Zeeland, was gekleed in de kleuren van het ANC en riep de ANC-bevrijdingskreet ('Amandla') toen zij haar stembiljet in de bus deponeerde.

In Zuid-Afrika heerst nog steeds grote angst dat de verkiezingen gemarkeerd zullen worden door nieuwe bomaanslagen. Bij een aanslag gisteravond in Pretoria zijn twee mensen om het leven gekomen en raakten dertig mensen verwond. Drie blanke jongeren gooiden volgens ooggetuigen een bom vanuit een langsrijdende auto naar een café dat vooral door zwarte Zuidafrikanen wordt bezocht.

De Zuidafrikaanse politie heeft gisteren een verdachte aangehouden in verband met de bomaanslagen van gisterochtend in Germiston en zondag in Johannesburg. In Johannesburg werden negen mensen gedood en raakten 92 mensen gewond toen zondagochtend een autobom ontplofte in het centrum van de stad. Bij de bomaanslag gisteren in Germiston, ten oosten van Johannesburg, bij een standplaats voor taxi-busjes, vielen ten minste tien doden en raakten 36 mensen gewond. Volgens een woordvoerder van de politie staat een 'doorbraak' in het onderzoek voor de deur.

Gisteren eiste een aanhanger van de zogeheten Witte Vrijheidsbeweging (WVB) in een telefoongesprek met een Zuidafrikaanse krant de verantwoordelijkheid op voor de aanslag in Germiston. “De aanslag was een picknick van een zondagsschool vergeleken bij wat nog komen gaat”, aldus de onbekende. De leider van de WVB zei van niets te weten, maar voegde er aan toe niet voor al zijn aanhangers te kunnen spreken.

Zowel president De Klerk als ANC-voorzitter Nelson Mandela veroordeelde gisteren de bomaanslagen in Germiston en Johannesburg. “Een groep wanhopige mensen heeft de oorlog verklaard aan de rest van de maatschappij. We zullen niet rusten voordat ze gevonden, veroordeeld en gestraft zijn”, aldus De Klerk. Mandela bezocht gisteren gewonden van de aanslag op zondag in een ziekenhuis in Johannesburg. “De regering moet op zo'n manier optreden dat zij de indruk wegneemt dat zij zwak is en niet opkan tegen gekken die onschuldige mensen doden”, aldus Mandela.

Gisteren kwam voor het laatst het Zuidafrikaanse parlement bijeen in zijn oude samenstelling. Het parlement keurde zonder hoofdelijke stemming de amendementen goed die op verzoek van Mangsothu Buthelezi, de leider van de Zoeloe-beweging Inkatha, in de grondwet worden aangebracht. Voor Buthelezi waren de amendementen een conditio sine qua non voor het opgeven van zijn boycot van de verkiezingen. De bijeenkomst werd bijgewoond door een delegatie van Zoeloes, gekleed in traditionele kledij, onder leiding van prins Gideon Zoeloe. (Reuter, AP, AFP)