Contactgroep Bosnië wil bestand van vier maanden

LONDEN, 26 APRIL. De Verenigde Staten, Rusland, de Europese Unie en de Verenigde Naties gaan een poging doen in Bosnië een bestand voor vier maanden tot stand te brengen. In die periode zou overeenstemming moeten worden bereikt over een vredesplan. Daartoe hebben ze in Londen een zogeheten contactgroep opgezet.

“Een van de concepten is stellig dat er een verenigd front dient te worden gepresenteerd en als we daarin slagen dan is de kans veel groter om het conflict op te lossen”, aldus een hoge Amerikaanse diplomaat. “We willen niet dat de partijen denken dat ze ons uit elkaar kunnen spelen en dan van de een naar de ander kunnen gaan om een betere regeling te krijgen.” Een Britse diplomaat constateerde: “Wat betreft de onderhandelaars gaat het nog steeds om dezelfde rolbezetting, maar het is voor het eerste keer dat de spelers op deze manier bij elkaar zijn gebracht. De hoop is dat de politieke stuwkracht nu veel groter wordt dan in het verleden.”

Het is de bedoeling van de contactgroep om diplomaten van Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland (namens de Europese Unie en de VN) in regelmatig officieel contact te brengen met de speciale gezanten van de de VS en Rusland, Charles Redman en Vitali Tsjoerkin. De verwachting is dat de contactgroep binnenkort een vertegenwoordiger naar de drie strijdende partijen in Bosnië zal sturen.

Het doel van de vorming van de contactgroep, die vandaag voor het eerst bijeen is gekomen, is het weer op gang brengen van de vredesbesprekingen in Bosnië. De vredesinspanningen onder leiding van VN-bemiddelaar Stoltenberg en EU-vertegenwoordiger Owen zouden er een nieuwe impuls door moeten krijgen. Maar Amerikaanse functionarissen zeiden gisteren in Londen dat er, ondanks de dreiging van nieuwe NAVO-acties, nog geen enkele garantie is dat de Bosnische Serviërs bereid zijn naar de onderhandelingstafel terug te keren. En zelfs al zouden ze daartoe bereid zijn, dan staat nog niet vast dat ze zich ook werkelijk aan eventuele afspraken zullen houden. De drie partijen zijn nog ver verwijderd van een formule voor een verdeling van het Bosnisch grondgebied. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, en zijn Britse collega, Douglas Hurd, zeiden gisteren weliswaar na hun beraad in Londen dat de Bosnische Serviërs “een substantieel” deel van het door hen veroverde gebied zullen moeten afstaan, maar lieten in een gezamenlijke verklaring wel blijken dat de situatie zoals die zich heeft ontwikkeld niet helemaal terug te draaien is. Wel blijft het doel van het proces de vorming van een Bosnische federatie die de verschillende bevolkingsgroepen een aanzienlijke mate van autonomie biedt.

De Russische onderminister van buitenlandse zaken, Vitali Tsjoerkin, zei na zijn ontmoeting met premier Major en minister van buitenlandse zaken Hurd, dat met de vorming van de contactgroep “een goede basis” is gelegd voor een regeling. Hij zei de komende weken verwoede diplomatieke inspanningen te verwachten om de impasse te doorbreken.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Christopher zou vanmiddag in Genève een ontmoeting hebben met zijn Russische collega, Andrej Kozyrev. De Russische president Jeltsin heeft voorgesteld een topconferentie over Bosnië te houden waaraan de Verenigde Staten, Rusland, de Verenigde Naties en de Europese Unie zouden moeten deelnemen, maar in Amerikaanse kringen wordt dit idee nog wat prematuur genoemd. “De Verenigde Staten zijn niet bereid tot een topconferentie zolang er geen duidelijker beeld is van wat de Serviërs willen”, aldus een Amerikaanse diplomaat. (Reuter, AP, AFP)