Berlijn 20 april

Als het Duitse boulevardblad Bild zich ergens vrolijk over maakt, kan het geen kwaad op je tellen te passen. Zo schreef dit formidabele orgaan vorige week naar aanleiding van het niet doorgaan van de wedstrijd Duitsland-Engeland op 20 april jongstleden: “Wij hopen dat de thuisinterland tegen de Bulgaren op 15 november 1995 doorgang kan vinden, want 15 november was de geboortedag van veldmaarschalk Rommel, de 'dessertfox' uit Wereldoorlog twee. En de heer Egidius Braun, die voorzitter is van de Duitse voetbalbond, vroeg zich af of het wellicht zinvol zou zijn dat de DFB een historicus in de arm nam om dubieuze wedstrijddata voortaan uit de weg te kunnen gaan.

Een andere official had al vast een lijstje samengesteld, waarop de verjaardagen voorkwamen van Josef Goebbels (29 oktober), Hermann Goering (12 januari) en Heinrich Himmler (7 oktober). Dit gebeurde nadat men besloten had de kwalificatiematch tegen Wales te verplaatsen. Die stond gepland voor 26 april van het volgend jaar, maar laat dat nou de geboortedag zijn van Rudolf Hess, de plaatsvervanger van Hitler! Zo zijn de Duitse voetbalorganisatoren verstrikt geraakt in een bijna-komische carrousel rond data die iets te maken hebben met vroegere nazi-machthebbers. Men zou het nog aanzienlijk erger kunnen maken door ook de sterfdagen van deze heren erbij te betrekken...

Intussen heeft de DFB veel aan zichzelf te wijten. Het gaat natuurlijk niet om de mindere goden, maar uitsluitend om 20 april, Hitlers geboortedag. Er is uiteraard niets tegen een wedstrijd Duitsland-Engeland, maar het is een taktische blunder om die uitgerekend op 20 april te willen spelen. Ook is blijkbaar op de weigering van de stad Hamburg om dan als gastheer op te treden geen periode van verstandig nadenken gevolgd, want dan zou men niet op Berlijn en het aldaar op Hitlers bevel gebouwde Olympisch Stadion zijn uitgekomen. De organisatoren hadden of nog nooit van huidige nazi-sympathisanten vernomen of besloten eventuele wanordelijkheden te negeren. Met de kop in het zand meenden zij verstandige standpunten uit te stralen.

Mijmerend over vroeger schoot mij een wedstrijd Nederland-Duitsland van februari 1935 te binnen. Oranje verloor met 2-3, ene Hohmann scoorde tegen doelman Leo Halle tweemaal, waaronder de winnende treffer in de tweeëntachtigste minuut. Na acht minuten stond het Nederlands elftal, ondanks de aanwezigheid van ons befaamde binnentrio Vente-Bakhuys-Smit, met 2-0 achter. Ik meen mij te herinneren, dat er tijdens het spelen van de volksliederen nogal gejoeld werd vanaf de volgepakte tribunes (31.000 toeschouwers). Dat kwam doordat de elf Duitse spelers de rechterarm strak omhoog en naarvoren hielden uitgestrekt. De nazi-groet. Maar tijdens de wedstrijd waren er geen incidenten. Het enige dat stoorde, was die demonstratieve groet.

Een paar jaar later, in de herfst van 1938, was Engeland te gast in Berlijn. Honderdduizend toeschouwers in het Olympisch sradion, Goering, Goebbels en Von Ribbentrop op de tribunes, maar geen Hitler. Internationaal was het een stressgevoelige periode; er leek een wereldoorlog aan te komen en van Engelse zijde werd het een en ander ondernomen om de nazi's gunstig te stemmen. Zo zit in mijn geheugen het beeld beklonken dat de Engelse ambassadeur in Duitsland, sir Nevile Henderson, voor de wedstrijd de Engelse spelers in hun kleedkamer opzocht en hen dringend verzocht tijdens het spelen van de volksliederen de nazigroet te brengen. Diverse voetballers voelden er niets voor, maar als een hoge piet schermt met begrippen als 'wereldvrede pogen te bewaren' dan is het begrijpelijk dat je als eenvoudig sportman door de knieën gaat. Achteraf is daar veel over te doen geweest in Engeland.

Overigens heb ik in het boek van Ivan Sharpe ('Forty years in football') niet teruggevonden dat Henderson dit verzoek heeft gedaan. Sharpe houdt het op het verzoek van de Engelse bond, al noemt hij Henderson in iets ander verband wel. Nu kon men toendertijd de volle omvang van het misdadige regime in Duitsland nog niet onderkennen. De Duitsers zelf trouwens evenmin.