VS voorzichtig positief na terugtrekking van de Serviërs uit Gorazde

WASHINGTON, 25 APRIL. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Warren Christopher heeft zich gisteren positief uitgesproken over de terugtrekking van de Bosnische Serviërs uit Gorazde. “We zijn eerder teleurgesteld geweest, maar tot nu toe is het bemoedigend. Er zal actie worden ondernomen als er schendingen zijn”, zei hij gisteren voor de televisie.

“Het schijnt mij toe dat ze zich er deze keer aan houden”, zei hij over de Servische reactie op het NAVO-ultimatum. Uiteindelijk vond hij het verstandig dat de Bosnische Serviërs de kans kregen om de terugtrekking af te maken alvorens de NAVO tot luchtaanvallen zou over gaan.

Er was in Washington veel ergernis toen de Verenigde Naties de NAVO na het aflopen van het ultimatum niet machtigden om tot luchtaanvallen over te gaan. Terwijl de beschietingen rond Gorazde voortgingen afgelopen zaterdag, vergaderden Christopher en zijn Amerikaans collega van defensie, William Perry, over betere coördinatie van hun beleid. Ze konden meteen doorgaan op de crisis rond Gorazde.

Nu er tekenen zijn dat de Serviërs zich misschien aan de voorwaarden van het ultimatum houden, zijn de Amerikaanse diplomaten weer verzoeningsgezind geworden. De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Madeleine Albright, zei gisteren dat er “wat storingen” waren geweest, maar dat “de coördinatie tussen de NAVO en de VN over het geheel genomen goed werkte”.

Een functionaris zei ook tegen The New York Times dat de spanningen tussen de Verenigde Naties en de NAVO snel zouden zijn vergeten “als de Serviërs zich aan het ultimatum houden. Maar als de Serviërs zich er niet aan houden en het blijkt dat de Verenigde Staten erin zijn gelopen, dan zal het duidelijk zijn dat dit geen aanvaardbare manier van zakendoen is”.

Sommige Congresleden, zoals de vooraanstaande Republikeinse afgevaardigde Newt Gingrich, bekritiseerden al meteen de ineffectiviteit van de VN toen die de NAVO geen toestemming gaven tot luchtaanvallen. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Tom Foley, zei dat de luchtaanvallen doorgang moesten vinden.

De invloedrijke Democratische senator Daniel P. Moynihan riep op tot een militaire actie tegen Servië wegens haar steun aan de Bosnische Serviërs bij hun aanvallen op de moslims. “Ik zou geen brug in de Donau heel hebben gelaten”, aldus Moynihan. “Wij zitten in een proces van verscheuring van de de totale legale orde die we na de Tweede Wereldoorlog hebben gevestigd”, zei Moynihan. Hij en andere Congresleden deden hernieuwde oproepen tot eenzijdige opheffing van het wapenembargo tegen de Bosnische moslims.

Minister Christopher zei dat Amerika bij een eenzijdige opheffing het slechte voorbeeld zou geven aan andere landen, die zich dan zouden gaan onttrekken aan VN-embargo's die hen niet zinnen, zoals de embargo's tegen Irak, Haïti of zelfs Servië. Christopher is gisteravond naar Londen vertrokken, waar hij met zijn Britse ambtgenoot Hurd en met een Russische vertegenwoordiger de situatie in Bosnië zal doorspreken. Daarna reist hij door naar het Midden-Oosten.

    • Maarten Huygen