'Voor wie het niet gezien heeft, is het onvoorstelbaar'

SARAJEVO/BONN, 25 APRIL. Een van de eerste gewonden die gisteren met een VN-helikopter uit Gorazde in Sarajevo aankwamen, maakte bij aankomst in het stadion van Zetra een obsceen gebaar met zijn middelvinger naar de blauwhelmen. Voor de naar Sarajevo geëvacueerde gewonden uit Gorazde is het onbegrijpelijk dat de VN en de NAVO niet hebben ingegrepen.

Een vrouw die gisteren met haar negen-jarige dochtertje met de eerste VN-vlucht uit Gorazde in Sarajevo aankwam, vertelde dat de stad bezaaid ligt met lijken. “Er liggen kadavers in de huizen, in de straten, overal. Niemand begraaft ze. Het is afschuwelijk, voor wie het niet gezien heeft, is het onvoorstelbaar.”

Haar man werd drie dagen geleden gedood door een granaat. Haar zwaar gewonde dochter heeft ze overgeleverd aan de dokters van het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR). “Toen ze gistermorgen om acht uur opstond, werd ze via het raam recht in haar gezicht door een kogel geraakt.”

Een andere vrouw die uit Gorazde geëvacueerd is, zei dat ze geraakt werd in haar borst toen haar appartement door granaten werd vernietigd. “Ik zag iedere dag twintig of dertig lijken op straat liggen. Ze werden 's nachts opgehaald.”

De enige berichten uit Gorazde komen nog van vluchtelingen en via radiozenders ter plekke. Het Duitse parlementslid Stefan Schwarz (CDU) heeft vanuit zijn kantoor in Bonn contact met een radioamateur in Gorazde. Via een modern telecommunicatiesysteem strekt die radioverbinding zich uit over heel Europa en de VS. “We zijn maar kinderen. Niemand kan ons vertellen waarom wij sterven, help tenminste nog de kinderen”, zo luidde zaterdag de radio-oproep van een veertienjarig meisje uit Gorazde.

“Dit is de nacht van schreeuwen en pijn”, luidde de krakende stem van de burgemeester van Gorazde, Ismet Briga, die om NAVO-luchtaanvallen smeekte. Het veertienjarige meisje beschreef de toestand in de schuilkelders: “Het is afschuwelijk er zijn te veel mensen en geen water, maar het meest afschuwelijke is dat de meeste mensen geen schuilkelder hebben.”

Volgens een dokter van het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen bevinden zich in Gorazde 1.987 zwaar gewonden waarvan 600 geëvacueerd moeten worden. Sinds de Servische aanval op Gorazde op 29 maart zijn ten minste 700 doden gevallen. Volgens dokter Begkoyan van UNHCR zijn het niet noodzakelijkerwijs de ernstigste gewonden die geëvacueerd worden. “De eerste die vertrekken zijn degenen die we denken te kunnen redden. Het is zinloos als iemand die verloren is de plek bezet houdt van iemand die gered kan worden.”

De VN-helikopters die inmiddels 85 gewonden geëvacueerd hebben, werden gisteren door de Bosnische Serviërs gedwongen een tussenlanding te maken in het stadje Sokolac ten oosten van Sarajevo voor controle. Iedere vertraging kan volgens een woordvoerder van UNHCR, Peter Kessler, levens kosten. “Veertig mensen die geëvacueerd hadden kunnen worden, zijn nu nog in Gorazde. Elk moment dat wij in Sokolac vertraging oplopen, worden mensenlevens geriskeerd”, aldus Kessler.

De Britse Sea King helikopters die de eerste twee evacuatievluchten uitvoerden, moesten een derde tocht staken toen een van de toestellen op de terugtocht van Sarajevo naar Gorazde door geweerschoten werd geraakt. Vandaag zouden Franse en Britse helikopters de evacuatievluchten hervatten. (Reuter, AFP)