Russen reageren verdeeld op het Navo-ultimatum

MOSKOU, 25 APRIL. Russische ministers hebben verdeeld gereageerd op het ultimatum dat de NAVO vrijdagavond heeft gesteld aan de Bosnische Serviërs.

Minister van buitenlandse zaken Andrej Kozyrev noemde zaterdagmorgen het ultimatum een 'gepast antwoord'. Maar minister van defensie Pavel Gratsjov riep vanmorgen de NAVO op het dreigen met luchtaanvallen te staken. “De geschiedenis heeft aangetoond dat het onmogelijk is met zulke methoden de volkeren van Joegoslavië te overwinnen”, zo zei Gratsjov vanmorgen. Hij presenteerde een vierpuntenplan voor een oplossing van het conflict in Bosnië. Het belangrijkste punt daarvan was het intrekken van het dreigement Servische stellingen te bombarderen. De NAVO heeft gedreigd tot dergelijke bombardementen over te gaan als de Serviërs hun zwaar materieel niet voor weonsdag tot op twintig kilometer van de enclave Gorazde wegtrekken.

Minister van buitenlandse zaken Kozyrev steunde zaterdag juist het NAVO-ultimatum, zij het in gematigde termen. In een vraaggesprek met het persbureau Interfax wees hij erop dat de Serviërs vrijdag door waren gegaan met het beschieten van Gorazde, hoewel president Jeltsin en hij “al het mogelijke” hadden gedaan om hen er met woorden van te overtuigen dat zij de beschietingen moesten staken. “Burgers in Gorazde worden neergeschoten. Dit is absoluut ontoelaatbaar. We hebben dit al gekwalificeerd als een misdaad. Er mag geen twijfel bestaan dat Rusland dit soort misdaden nooit heeft gesteund en ook niet zal steunen”, aldus Kozyrev.

Kozyrev wees er verder op dat het ultimatum was gevolgd op een oproep van de Verenigde Naties. Rusland heeft herhaaldelijk onderstreept dat niet de NAVO, het Westerse bondgenootschap, maar de VN, als vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap, de leiding moet hebben bij de bemiddelingspogingen in Bosnië. Kozyrev zal naar eigen zeggen mogelijk morgen de crisis in Bosnië bespreken met zijn Amerikaanse collega Christopher. De ontmoeting tussen beide ministers zou plaats hebben in Genève.

Het is mogelijk dat Kozyrev zaterdag alleen sprak over het eerste deel van het NAVO-ultimatum, het staken van de beschieting van Gorazde, terwijl Gratsjov misschien alleen sprak over het tweede deel van het ultimatum, het beschermen van àlle 'veilige gebieden' in Bosnië. Maar vorige week waren er ook al verschillen tussen de ministeries van buitenlandse zaken en defensie die meer waren dan misverstanden. Onderminister van buitenlandse zaken Vitali Tsjoerkin liet zich na een mislukte bemiddelingspoging ongemeen fel uit over de Bosnische Serviërs, terwijl Gratsjov hen juist in bescherming nam.

Het Russische leger heeft zich de afgelopen weken herhaaldelijk gekeerd tegen alles wat het beschouwt als uitbreiding van de invloedsfeer van de NAVO. Gratsjov was ook degene die eerder deze maand de Russische bezwaren tegen het Partnership for Peace-programma van de NAVO het scherpst verwoordde.

    • Hans Nijenhuis