Lubbers: te vroeg met 'kroonprins'

APELDOORN, 25 APRIL. Minister-president Lubbers erkent dat hij CDA-lijsttrekker Brinkman te vroeg als zijn opvolger heeft aangewezen. Lubbers zei dat zaterdag tijdens de ledenvergadering van de CDA-jongeren in Apeldoorn. Hij zei dat de vroege aanwijzing van 'kroonprins' Brinkman, eind 1989, als zijn opvolger teveel nadruk heeft gelegd op de persoon en dat soort “Amerikaanse toestanden” zijn niet goed.

Brinkman zelf heeft altijd verklaard zijn vroege aanwijzing “ongelukkig” te vinden. Vorige week zaterdag zei hij nog “daar niet om gevraagd te hebben”.

Overigens zei de minister-president er van overtuigd te zijn dat het CDA nu uit de verkiezingsproblemen is. “We hebben een terugslag gehad, maar de partij heeft zich nu als het ware omgord. Het is nu welletjes, het CDA in het land veert weer op. Verkiezingen worden beslist in de laatste tien dagen en dat worden goede dagen voor het CDA.”

Lubbers verdedigde zich tegen de aanval van PvdA-leider Kok die hem verweten had zijn positie als minister-president te misbruiken door tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad dreigende verkiezingstaal te spreken aan het adres van de sociaal-democraten. Lubbers: “Zolang we nog volop regeerden hield ik mij in, omdat ik dacht: we moeten nog samen verder. Maar in verkiezingstijd ontkom je er ook als minister-president niet aan om dit soort uitspraken te doen. De PvdA mag ons ook bevragen over onze koers.” Wel vond hij dat voorkomen moet worden dat de minister-president en de vice-minister-president “vechtend over straat rollen”.

Lijsttrekker Brinkman steunde de minister-president: “Als het kabinet belangrijke beslissingen moet nemen en de premier proeft aarzelingen bij de coalitiegenoot, dan mag hij best het waarschuwende vingertje heffen.”

De CDA-jongeren namen op het congres afscheid van premier Lubbers. Zij eerden Lubbers met de doop van een naar hem genoemde tulp, die volgens CDJA-voorzitter J. de Vries een toepasselijk uiterlijk heeft: twee kleuren en scherpe blaadjes.

De jaarlijks door de CDA-jongeren uitgereikte zilveren horzel voor de meest aansprekende CDA-politicus ging dit jaar naar minister van buitenlandse zaken Kooijmans. Die geeft volgens voorzitter De Vries een herkenbare invulling aan de christen-democratische kernbegrippen solidariteit en gerechtigheid, vooral door zijn inzet voor een duurzaam bestand in Bosnië-Herzegowina.

Lubbers zei dat de “zwenking naar links” bij de PvdA valt af te leiden uit opmerkingen van PvdA-ministers, zoals Pronk (ontwikkelingssamenwerking). Pronk zei dit weekeinde in een gesprek met het Parool dat het “onverantwoord” is als een volgend kabinet verder gaat bezuinigingen. Terwijl PvdA-lijsttrekker Kok gisteravond op de noodzaak van een streng financieel beleid en verlaging van de kosten op arbeid wees, zegt Pronk dat de bezuinigingsoperatie van acht miljard gulden die zijn eigen partij voorstelt te hoog is. “Ik voorzie grote moeilijkheden als acht miljard gulden moeten worden bezuinigd, zoals in ons programma staat”, aldus Pronk.

Pag.3: Pronk keurt PvdA-bedrag bezuiniging af

“Je ontkomt er dan niet aan om in enkele zaken die de kwaliteit van onze samenleving raken, te snijden”, zegt Pronk. Het heeft hem “gefrappeerd” dat het debat in de PvdA over het bezuinigingsbedrag nauwelijks is gevoerd. “Uit taktische overwegingen begrijp ik dat wel maar straks bij de formatie houd ik mijn hart vast”.

PvdA en VVD spreken tegen dat er afspraken zijn gemaakt tussen Bolkestein en Kok om eventueel naar een coalitie zonder CDA te streven. Beide politieke leiders hebben wel eens informeel contact gehad, zo werd toegegeven maar er werden geen afspraken gemaakt. “Er zijn geen geheime gesprekken; dit is een opgeblazen verhaal”, zegt PvdA-woordvoerder D. Istha. “Dit is niets nieuws onder de zon”, aldus VVD-woordvoerder C. Cornielje.

PvdA-voorzitter Rottenberg vindt dat GroenLinks geen zitting moet hebben in een volgend kabinet. “GroenLinks is beslist niet pragmatisch, ze hebben zichzelf weggecijferd”, zo stelde hij zondag voor de Avro-radio. Rottenberg sloot gisteren uit dat er een kabinet komt van PvdA, D66 en GroenLinks, zelfs al zouden deze drie partijen een meerderheid behalen bij de verkiezingen voor de Tweede kamer van 3 mei. Hij zei dat de discussie over een mogelijke paarse coalitie van PvdA, VVD en D66 blijft steken in het “paarse element” en dat de inhoudelijke aspecten te veel op de achtergrond blijven.