De allure van een gezellige huiskamer

Als het vermogen om de eigen ideeën aansprekend te presenteren bepalend is voor succes, moet de PvdA de verkiezingen winnen. De socialisten hadden zaterdag op de matig bezochte open dag van de Tweede Kamer in Den Haag als enige van de aanwezige partijen een van de vergaderzalen de allure van een gezellige huiskamer gegeven. Onder het motto 'Een reis om de wereld in zes uur met de PvdA', mochten bezoekers van de kiezersmarkt plaats nemen in een decor dat het midden hield tussen een foto uit de Novib-catalogus en een televisiestudio. Tussen affiches van futuristische rozen stonden rood-groene boeketten in op patatbuilen lijkende houten vazen, en naast een katheder van zeven koffers en een microfoon gaven politieke leiders hun visie op de toestand in de wereld. Fractievoorzitter Wöltgens werd ondervraagd over wat er met China zal gebeuren als Deng komt te overlijden. Lijsttrekker Kok sprak over Oost-Europa en de noodzaak om, hoe moeilijk dat soms ook is uit te leggen in een tijd van economische teruggang, onze markt open te stellen voor produkten uit Oosteuropese landen. “Wij gaan daar nog te protectionistisch mee om”, aldus Kok, die de situatie in Rusland overigens omschreef als “een complete chaos”. Voordat het publiek het saai kon gaan vinden, begon een orkestje van dwarsfluit, accordeon en klarinet te spelen, daarmee op milde wijze de politieke top het woord ontnemend.

Hierbij stak het programma van de andere partijen schriel af. Wat te denken van de VVD, die 'talkshows' had beloofd maar 's morgens niet verder kwam dan obligate conversaties onder drie oranje-blauwe vlaggen zonder stok. Tweede man Dijkstal legde in de Thorbeckezaal de voordelen van het mini-stelsel uit: “Wij zeggen: maak de verantwoordelijkheid groter, mensen moeten zich niet achter het collectief kunnen verschuilen.” Enige opwinding veroorzaakte de boosheid van de Kamerleden Jorritsma en Linschoten, toen zij zich boos maakten over de verkiezingspropaganda van minister-president Lubbers op zijn wekelijkse persconferentie. “Niet netjes”, aldus Linschoten. “Dit kan gewoon niet”, aldus Jorritsma. “De conclusie is dat we geen premier meer hebben.”

In de CDA-hoek was het angstig stil. Lange tijd was er in de met vaantjes en parasols versierde zaal niets anders te beleven dan het spel van een oefenend strijkkwartet. Lubbers was onvindbaar en lijsttrekker Brinkman werd elders in het Kamergebouw als een staatshoofd van een bevriende mogendheid ondervraagd door vijf journalisten tegelijk. Brinkman: “Ik probeer altijd precies in mijn formuleringen te zijn.” Even later: “Het gaat erom dat we met z'n allen in dit land het gevoel krijgen dat harde maatregelen nodig zijn.” En: “Mijn hart gaat er naar uit dat dit land overeind blijft.”

In een benauwde Haya van Someren-Downer zaal overhandigde de immer welsprekende Van Mierlo het plan van zijn partij voor een referendum aan Kamervoorzitter Deetman. Van Mierlo: “Het referendum dient om een gebaar te maken naar de bevolking, die als de chauffeur in de wagen knettergek is geworden, aan de handrem kan trekken. Dit plan is het begin van dat gebaar.”

Bij GroenLinks was het zo rustig dat een debat niet doorging. Wel gingen Ina Brouwer en Paul Rosenmöller van achter hun kraam in discussie met bezoekers die de open dag teveel op een show vonden lijken. Ina Brouwer knikte verbaasd en verheugd.

Amusement uit onverdachte hoek kwam van het GPV. Meisjes schminkten kinderen op tot clowns, wandelende schaakstukken boden folders aan en ook werd een zogenaamd opinie-onderzoek gehouden: een Kop van Jut waar bezoekers een klap met een hamer op konden verkopen, waarna het lood omhoog schoot naar de namen van achtereenvolgens lijsttrekker Schutte, tweede man Van Middelkoop en als hoogste punt Van Haeften, nummer drie op de kandidatenlijst. Motto van de partij: 'Het GPV laat van zich horen!'

    • Arjen Schreuder