Aanmeldcentrum asielzoekers helpt Rijsbergen aan werk

In Rijsbergen komt een van de nieuwe 'aanmeldcentra', waar via een versnelde procedure wordt beslist over de verblijfsstatus van vluchtelingen. Medewerkers waarschuwen voor onrust, onrecht en afgewezen asielzoekers die door de Brabantse velden zwerven.

RIJSBERGEN, 23 APRIL. Eerst heette het een asielzoekerscentrum, nu is het een opvangcentrum en per 1 juni wordt het een aanmeldcentrum. In het klooster Bethanië in het buitengebied van het Brabantse Rijsbergen, waar eens meisjes werden getuchtigd door nonnen, is een kleurrijk gezelschap neergestreken. Zwarte mannen die op een bankje van de spaarzame Hollandse zon genieten, elegant geklede vrouwen uit Somalië. Van de veranderingen die op til zijn, hebben ze geen enkele notie.

Die notie hebben wel de medewerkers van het Buro Rechtshulp en Vluchtelingenwerk Helène van de Erve en Joann Henrichs in het centrum. “De kwaliteit kan in de verkorte procedure niet meer worden gewaarborgd. Waar we nu twee uur hebben om asielzoekers, die vaak in de war zijn, voor te bereiden op het verhoor door de justitieambtenaar, krijgen we straks nog maar een half uur. Voor de procedure tussen aankomst van de asielzoekers en het moment waarop ze te horen krijgen of ze wel of niet het land worden uitgezet, is in de nieuwe opzet 4,5 uur uitgetrokken, tegen nu zeven dagen. Zo loopt men het risico ook èchte vluchtelingen het land uit te zetten.”

In 1988 kwam in Rijsbergen het asielzoekerscentrum. Daartegen liepen vooral de direct omwonenden te hoop, omdat ze het geplande aantal van 275 asielzoekers te massaal vonden. Het zijn er niet meer dan 220 geworden, want ook de gemeenteraad verwierp de plannen voor een uitbreiding. In 1992 werd het asielzoekerscentrum een opvangcentrum, waar men niet veel langer dan een maand verblijft. En na 1 juni zal het verblijf niet langer zijn dan 24 uur.

“Die drie statussen in zes jaar tijd”, zegt burgemeester N.L.J. de Jaeger van het ruim 5600 inwoners tellende dorp ten zuden van Breda “geven aan hoe snel de kijk op het asielvraagstuk is gewijzigd. We zijn met een zeer royaal beleid begonnen en daarin zijn we zó vastgelopen dat het wel tot dit soort oplossingen moest komen”. Directeur mr. H. Nawijn van de Immigratie- en Naturalisatiedienst van het ministerie van justitie hoopt dat het aanmeldcentrum (er komt nog een tweede aan de grens met Duitsland, red.) “een matigend effect” zal hebben op de stroom kansloze asielzoekers. Hij verwacht dat in het nieuwe systeem op termijn veertig tot vijftig procent minder kanslozen in de dure opvangcentra terechtkomen.

Het aanmeldcentrum krijgt een capaciteit van 250 mensen per dag, met een buffercapaciteit van nog eens 250. De burgemeester ziet de nieuwe status van Bethanië best zitten, omdat het centrum voor 150 extra banen zal zorgen. “Het merendeel van de 125 mensen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst die er te werk worden gesteld, wordt in deze regio geworven. Bovendien zal het huishoudelijke personeel gewoon in dienst blijven”.

De twee medewerkers van het Buro Rechtshulp en van Vluchtelingenwerk vrezen dat er in de toekomst nogal wat mensen in de buurt zullen gaan “rondstruinen”. Tegen de beschikking onverwijld het land te verlaten, blijft immers het recht bestaan van de 'voorlopige voorziening'. In afwachting van een rechtelijke uitspraak hebben de asielzoekers echter geen opvangrecht meer, zodat ze volgens de medewerkers niets anders rest dan wat ronddolen.

Volgens burgemeester De Jaeger is dat gevaar er niet. “De rechter moet de zaak binnen 48 uur hebben afgehandeld, zo is dat in de nieuwe procedure afgesproken. In afwachting daarvan zullen de mensen in vreemdelingenbewaring worden gesteld.” De omwonenden van het centrum worden aanstaande woensdag ingelicht over de nieuwe situatie. De Jaeger verwacht geen protest. “De raad heeft ook er unaniem instemmend over beslist, en je mag toch aannemen dat de raad de representant is van de bevolking”.

    • Max Paumen