Nixon, oud-president van de VS, overleden

WASHINGTON, 23 APRIL. De voormalige Amerikaanse president Richard Nixon is gisteravond om acht over negen plaatselijke tijd (acht over drie vannacht Nederlandse tijd) in een ziekenhuis in New York overleden. Hij werd 81 jaar.

Vijf dagen geleden kreeg Nixon een beroerte, waar hij niet van is hersteld. Eergisteren raakte hij in een diepe coma. Nixon had in een codicil laten vastleggen dat hij bij een coma niet aan een beademingsmachine wilde worden aangesloten.

Vandaag is een dag van nationale rouw in Amerika. President Bill Clinton hield vannacht een persconferentie om de dood van Nixon officieel bekend te maken. “Ik was president Nixon heel dankbaar voor zijn wijze raad bij veel gelegenheden”, zei hij. “Onze relatie bleef warm en constructief. Hij deed zijn best om mij zijn beste advies te geven.” Volgens Clinton had Nixon “heel wat controverses gehad” maar heeft hij door zijn vasthoudendheid om goed te doen voor het land een “stempel op de geschiedenis gedrukt”. Nixon had volgens Clinton de wijsheid “om te weten wanneer de tijd rijp was om aan de Sovjet-Unie en China de hand te reiken”.

Voormalig president Ronald Reagan zei in een reactie dat de “erfenis van deze gecompliceerde en fascinerende man de krachten van de democratie voor altijd zal blijven leiden”. De Republikeinse oppositieleider senator Robert Dole zei dat Nixons daden het Watergate-schandaal in de schaduw zouden stellen.

Henry Kissinger, die onder Nixon diende als minister van buitenlandse zaken, zei dat zijn voormalige chef de geschiedenis zal ingaan als “een zeer bijzonder president”. Het Watergate-schandaal, dat Nixon twintig jaar geleden tot aftreden dwong, moet volgens Kissinger worden gezien tegen de achtergrond van de “bijna staat van burgeroorlog” waarin Amerika toen verkeerde. “Ik moet zeggen dat er veel gebeurtenissen in Watergate moeilijk te verdedigen zijn, maar ik geloof dat de geschiedenis Nixon in perspectief zal zien als een van de grootste presidenten van de Verenigde Staten.”

Naar de uitdrukkelijke wens van Nixon en zijn familie wordt er geen begrafenisdienst gehouden in Washington, zoals gebruikelijk is met voormalige presidenten. In plaats daarvan wordt hij aanstaande woensdag bij de Nixon-bibliotheek in Yorba Linda, Zuid-Californië, naast zijn vorig jaar overleden vrouw Pat begraven. President Clinton zal de begrafenis bijwonen.

Nixon is ook Republikeins Afgevaardigde, senator en vice-president geweest. In 1960 werd hij bij de presidentsverkiezingen ternauwernood door John F. Kennedy verslagen. In 1962 verloor hij de gouverneursverkiezingen. In 1968 werd hij als president gekozen. In 1974 was hij de eerste president in de Amerikaanse geschiedenis die ontslag moest nemen.