Kind en handicap (1)

Het artikel 'Kind van de berekening' in het zaterdagsbijvoegsel van 16-4-94 heeft mij ten zeerste verbaasd.

Twintig jaar geleden toen prenatale diagnostiek naar bepaalde aangeboren afwijkingen bij zwangeren met een verhoogd risico mogelijk werd, poneerden tegenstanders reeds het argument dat een handicap van de ongeborene geen reden tot abortus provocatus mocht zijn. De aangeboren afwijkingen die met prenatale diagnostiek zijn vast te stellen kunnen in twee, in elkaar overlopende, groepen worden onderscheiden. Ten eerste de groep van afwijkingen waarbij het kind zelf in ernstige mate zal lijden zoals bij de meeste stofwisselingsziekten, ernstige vormen van open rug en andere ernstige aanlegstoornissen. De andere groep wordt gevormd door aangeboren afwijkingen die bij de a.s. ouders en eventueel reeds aanwezige kinderen naar verwachting zullen leiden tot een te zware draaglast. Volgens de Nederlandse wet op abortus provocatus is zwangerschapsafbreking geoorloofd indien de psychische nood van de vrouw een abortus onontkoombaar maakt. Het vooruitzicht van de geboorte van een kind met het syndroom van Down (mongool) kan als zodanig ervaren worden en wordt dat ook bij ca 50% van de oudere zwangeren in Nederland.

Wanneer een ernstige afwijking na een vlokkentest (verricht bij 10-12 weken) of na een vruchtwaterpunctie (verricht bij 15-17 weken) wordt vastgesteld kan op verzoek van de a.s. ouders de zwangerschap worden beëindigd. In hoeverre de ouders bij deze beslissing het belang van hun ongeboren kind voorop stellen of het belang van hun eigen zelfverwezenlijking is iets waar buitenstaanders niet over behoren te oordelen, zolang dit gebeurt binnen de vigerende grenzen van de morele en juridische normen zoals die in ons land gelden.

Uiteraard behoort het verzorgen en het voorkómen van lijden van ernstig gehandicapte mensen tot de taken van een geciviliseerde samenleving en we kunnen alleen maar blij zijn dat dit kennelijk met liefde gebeurt, alleen heeft dit niets te maken met de beslissing prenatale diagnostiek te laten verrichten wanneer er een verhoogd risico op bepaalde afwijkingen bestaat en consequenties te verbinden aan een afwijkende uitslag.

De auteur heeft recht op een eigen mening maar waarom die zo breed uitgemeten wordt is onduidelijk. Overigens zou het de kwaliteit van het stuk ten goede zijn gekomen als het niet gelardeerd was met vals sentiment zoals een kusjes gevende mongool, met misplaatste adviezen om gezond te leven tijdens de zwangerschap en met zijdelingse verwijzingen naar een geheel ander onderwerp, namelijk euthanasie bij pasgeborenen met zeer ernstige aangeboren afwijkingen.

Van een kwaliteitskrant als NRC H mag toch een beter doordacht artikel worden verwacht wanneer het gaat om een gevoelig en gecompliceerd onderwerp als aangeboren afwijkingen.

    • Dr. H. Brandenburg