Hollands Dagboek

Mr. Schelto Patijn ((57) is sinds 1984 commissaris van de koningin in Zuid-Holland. Daarvoor was hij ruim tien jaar lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. Patijn is getrouwd met Elisabeth Stroink, heeft drie kinderen en woont te Voorburg. Gisteren werd in de ministerraad de benoeming van Schelto Patijn tot burgemeester van Amsterdam bezegeld.

Donderdag 14 april

Een onwerkelijke dag. Iets wat tien dagen geleden is begonnen met het zeer vertrouwelijke verzoek of ik zou willen overwegen naar het burgemeesterschap van Amsterdam te solliciteren, ligt open en bloot op straat. Eergisteren is een lek ontstaan en in alle media wordt volop commentaar geleverd. Ik kan alleen maar zeggen dat ik kandidaat ben en zelfs dat eigenlijk niet. Voel mee met al die burgemeesters die hetzelfde is overkomen.

Toch maar gewoon aan het werk. Beëdiging van dijkgraaf Kemp van het waterschap Oude Rijnstromen. Dat zijn altijd goede uren waarin je veel hoort over zaken uit de agrarische en waterschapshoek die voor Zuid-Holland wezenlijk zijn.

In het Tweede-Kamergebouw komt 's middags een aantal nieuwe kandidaten van de PvdA bijeen voor een gesprek over het kamerwerk dat de Stichting vormingswerk van de partij heeft georganiseerd. Frits Niessen vertelt in rap tempo over zijn overgang van leraar Nederlands naar het Kamerlidmaatschap. Na 3 mei a.s. treedt hij op eigen verzoek terug, jammer.

Hans Andersson en ik belichten de toekomst en het verleden. Besef dat het al 20 jaar geleden is dat ik Kamerlid werd, met Ed van Thijn als fraktievoorzitter. Andersson en ik zijn erg benieuwd naar de nieuwe oogst die we als leden van de commissie kandidaatstelling zelf hebben helpen uitzoeken. Het wordt een opgewekte middag. Nu het ons wat beter gaat als partij straalt dat af op de nieuwkomers. Dat komt wel goed.

Veel oude bekenden uit alle partijen in de Kamer feliciteren me. Daar weet men immers maar al te goed hoe de hazen lopen.

Vrijdag 15 april

Met Amsterdams waarnemend burgemeester Frank de Grave telefoneer ik kort over een paar zaken die niet een week kunnen wachten. Frank en ik hebben samen in de Kamerbankjes gezeten. Het vooruitzicht met hem te gaan samenwerken trekt mij zeer. Zijn vierjarig wethouderschap maakt hem nu al tot de langst-zittende bestuurder in het collega van B & W.

Met mijn vaste Zuidhollandse adviseur voor voorlichting Joop Distelbrink en natuurlijk kabinetschef Anne-Marie Stordiau overleg ik wat te doen met de lawine van publiciteit die zich nu al begint af te tekenen voor volgende week. Er liggen acht aanvragen voor persoonlijke interviews en tv-uitzendingen. Omdat de beslissing op een vrijdag zal vallen en de zaterdagbladen al vroeg sluiten - de meeste avondbladen worden op die dag haast als ochtendblad vervaardigd - wil iedereen vóór vrijdagavond 18.00 uur bediend worden.

Noortje van Oostveen, hoofd voorlichting van de gemeente Amsterdam, is naar het provinciehuis gekomen. Met zijn vieren maken we een plan de campagne, iets wat met dit drietal niet ingewikkeld is. Een paar telefoontjes over het 'lek'. Ik heb als object weinig te melden.

's Avonds met Elisabeth en vrienden uit eten. Het lukt ons bijna het woord Amsterdam te vermijden en dat werd tijd. Daarna naar het Haagse Filmhuis voor de schitterende film 'Trois couleurs: blanc' uit het drieluik van Krzysztof Kieslowski. Het beeld van Poolse burgers na 1989 is zeer indringend en geestig.

Zaterdag 16 april

Ik bel thuis met kabinetschef Lo Breemer in Amsterdam. Gemakkelijk contact. Zal hem een lijst sturen van inwerkdagen die ik vrij zal houden in de maand mei. Ik hoop immers 1 juni te kunnen beginnen. Er valt veel te bespreken, ook omdat er nauwelijks enige voorbereidingstijd is geweest. De rest van de dag is volstrekt privé voor Elisabeth en mij en komt dus niet in dit dagboek.

Zondag 17 april

De Zuidhollandse griffier John Hopman deelt met mij een recente liefde voor de golfsport. Zelf ben ik van oudsher een team-speler (hockey), maar in een wedstrijd tegen het Leonidasteam waarin ook Ruud Lubbers speelt, ben ik een paar jaar geleden door mijn knie gegaan. Ruud was daaraan niet debet, het was mijn eigen schuld. Eenmaal genezen verbood de dokter mij het hockeyen en sindsdien speel ik de sport waarbij je jezélf in ieder geval niets kunt aandoen.

Hopman is lid van een nieuwe club, Kagerzoom, aan de rand van de Kaag met zeilschepen en een molen in de verte. Of ik die maar wil openen. Opgewekt rondje gelopen met de voorzitter, zijn vrouw en een ander bestuurslid. Leuke mensen, geen tijd om aan Amsterdam te denken. Alleen een ANP-fotograaf zorgt ervoor dat ik niet alles even kan vergeten.

Thuis tref ik mijn zoon aan die komt eten. Zoals altijd een aanleiding voor lange en vrolijke gesprekken waarvan ik geniet. Het relativerende commentaar van mijn kinderen op mijn ambities is onontbeerlijk.

Maandag 18 april

Een gewone werkweek begint, maar ik voel bij mijzelf toch iets ongedurigs. Als ik een provinciaal dossier inkijk en ik lees dat de inhoud pas over een maand voor mij van belang is, heb ik de neiging het opzij te leggen.

De oud-wethouder van Schipluiden, mevrouw Van Paassen, staat met haar echtgenoot al vroeg op de stoep. Ze zal als waarnemend burgemeester in haar gemeente optreden nu Jan Waaijer naar Ridderkerk is verkast. De gemeenteraad, die ik in zo'n situatie altijd raadpleeg, liet weten dat men voor een aantal maanden graag een vertrouwde vervanger wilde. De beëdiging gaat snel en informeel, ik wil zoveel mogelijk tijd gebruiken om met de waarnemer wat dingen door te nemen. Het zit wel goed.

De rector magnificus van de Erasmus Universiteit in Rotterdam, professor Akkermans, komt langs. Hij is met name geïnteresseerd in ideeën over samenwerking met de beide andere Zuidhollandse universiteiten, Leiden en Delft, en met de regionale overheden. Ik kan hem niet veel verder helpen want hij zal zich mijns inziens toch sterk op de regio Rijnmond moeten richten en de universiteiten moeten onderling hun eigen boontjes doppen. Overleg met het drietal onder mijn leiding heeft in het verleden nauwelijks tot iets concreets geleid.

De rest van de dag een lange rit naar een notariskantoor ver van Den Haag waar ik als voorzitter van het Prins Bernhard Cultuurfonds met penningmeester De Bièvre en directeur Meerdink enkele rechtshandelingen mag verrichten waarvoor wij zeer dankbaar zijn. Helaas kan ik hierover verder niets berichten.

Die avond is een gezelschap bijeen in een klein gezellig restaurant, de Haagsche Traiteur. Wat we gemeen hebben is dat we lid zijn van de Partij van de Arbeid en dat we allemaal in en rond de overheden in Den Haag werken. Geen geheim genootschap dat nota's of brieven schrijft of gewoon zit te conspireren, maar een vriendenclub die uitsluitend bijeenkomt omdat mijn volhardende secretaresse Linda Moolenaar me maandelijks dwingt een datum te reserveren. Ik heb het secretariaatsdossier bij mij en tracht dat te slijten maar niemand wil het overnemen. Veel grappen en grollen over Amsterdam, zoals altijd genieten we van de vertrouwde omgeving.

Ik ben nog op tijd voor een voorstelling die Elisabeth en ik bezoeken in het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. De studenten voeren onder leiding van Kenneth Montgomery l'Incoranazione di Poppea van Claudio Monteverdi op. Geweldige avond. Mooie stemmen, goede regie en originele kostuums en een voorbeeldig gebruik van videocamera's en belichting. Frans de Ruiter, directeur van het Conservatorium en een vriend uit het bestuur van het Prins Bernhard Fonds, is een goede gastheer.

Dinsdag 19 april

Dinsdag is bestuursdag in Nederland. Alle colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten en van gedeputeerde staten van de provincies vergaderen dan. Bewindspersonen in Den Haag willen dat maar niet begrijpen, door steeds met deze besturen op dinsdag bijeen te willen komen. Alsof wij ministers of staatssecretarissen zouden durven uitnodigen als de ministerraad op vrijdag vergadert.

In Zuid-Holland vergadert het college van gedeputeerde staten, onze paarse coalitie, van 10.00 tot 15.00 uur, met halverwege een gezamenlijke lunch. Dit keer is er eerst een half uur een vergadering met vijf 11-jarige kinderen van de Antoni van Leeuwenhoekschool in Delft in het kader van het internationale kinderfeest dat die dag op veel scholen wordt gevierd. Fatima, Erik, Mercedes en hun klasgenoten representeren de veelzijdige stedelijke samenleving die zo kenmerkend is voor onze provincie. Ons 'schaduw-college' heeft onder andere wensen op het terrein van de verlengde schooldag en de aanpak van racisme op school. Leuke, open en aardige kinderen. We zullen ze laten weten wat we met hun wensen doen. We horen in een half uur meer over het leven in Delft dan in veel officiële contacten.

Met een delegatie uit GS naar de gemeente 's-Gravendeel in de Hoeksche Waard ten zuiden van Rotterdam. Voornaamste onderwerp is het tracé van de Hoge Snelheidslijn die waarschijnlijk over het grondgebied van deze gemeente zal worden aangelegd. Burgemeester Mirjam Salet en haar twee vrouwelijke wethouders geven helder en precies hun commentaar. We rijden naar een dijkje in het open land en staan dan aan de rand van een oneindige akker: hier komt-ie! Ruimte is er wel, de inpassing geeft de gemeente zorgen. We beloven nauw contact en indien nodig steun.

Woensdag 20 april

In Naarden is een gesprek tussen een delegatie van het bestuur van de Europese Culturele Stichting en van het Prins Bernhard Fonds. We hebben veel te bespreken, ook omdat we gezamenlijk inhoudelijke en financiële belangen hebben. Afspraken voor een vervolg.

Vincent Mentzel komt een foto maken voor het dagboek. We raken in gesprek over World Press Foto in Amsterdam, waar ik in de toekomst bij betrokken zal zijn. Gelukkig vergeet hij niet zijn camera te hanteren.

In Zoetermeer open ik een stortgasinstallatie van het Energiebedrijf Delfland. Het gaat om een proces waarbij methaangas uit oude stortplaatsen wordt opgevangen en omgezet in energie, zo legt men mij uit. Goed voor het milieu. Met burgemeester Van Leeuwen en directeur Remeijnse wordt het een korte zakelijke bijeenkomst die mijn goed bevalt.

In Trouw lees ik dat de Amsterdamse korpschef Nordholt een functioneringsgesprek heeft gehad met zijn baas, de minister van Binnenlandse Zaken.

Donderdag 21 april

De hele dag bereid ik mij voor op de benoeming van morgen. Er is weinig te melden omdat het voornamelijk afwachten is.

Met Anne-Marie Stordiau bespreek ik of we de nog openstaande burgemeestersvacatures in mei kunnen afdoen. Voor de gemeenten Oostflakkee en Schipluiden hebben zich al een hoop kandidaten gemeld. Elke kandidaat vergt een uur; een half uur bij de kabinetschef en een half uur bij mij. We zullen dinsdag a.s. beslissen als ik iets meer weet over mijn tijdschema in mei.

In tien jaar tijd heb ik bijna tachtig burgemeestersbenoemingen afgehandeld en daarvoor ruim 700 kandidaten ontvangen. Met je kabinetschef moet je als commissaris van de koningin zoiets in strakke regie doen anders duurt het allemaal veel te lang. Gelukkig werken de selectiecommissies uit de gemeenteraden geweldig mee. Deze vertrouwenscommissies vraag ik altijd met één kandidaat te komen als nr. 1 en ik beloof dat ik die dan zonder meer als mijn nr. 1 zal doorsturen naar de minister. Het werkt goed. Alle benoemingen van de laatste zes jaar zijn op een enkele uitzondering na steeds de nummers één van de vertrouwenscommissie geweest. En zo hoort het ook, het gaat toch immers om hun burgemeester en niet om mijn voorkeur. Ik zal dit werk erg missen. Het is heel persoonlijk en erg dankbaar.