Goliath geveld

Leuk dat De Variant kampioen van Nederland is geworden. Het is niet mijn eigen mening die ik hier geef, want ik ben lid van Cap Volmac Rotterdam, de club die het kampioenschap op een haartje miste, en het zou me niet passen om dat toe te juichen. Maar voor de andere clubs kwam het als een bevrijding. Het overwicht van de Rotterdammers was pijnlijk groot geweest. Negen keer achter elkaar clubkampioen van Nederland. Vijftien keer in de afgelopen zeventien jaar. Het puik van de Nederlandse schakers, zo nodig aangevuld met gestaalde krachten uit Engeland, Zwitserland en Estland. Schakend Nederland kreunde onder het gewicht van deze bijna onverslaanbare club. Er wordt vaak gezegd dat een gestoorde verhouding tot excellente prestaties typisch Nederlands is, maar waarschijnlijk is dat niet waar. Karpov en Kasparov hebben zich er in ieder geval vaak over beklaagd dat hun collega's onaardig tegen hen waren, alleen maar omdat die het niet konden verdragen dat ze zo sterk zijn. Pas als de kampioen verslagen is wordt hij weer populair. Daar kan Rotterdam zich het komend jaar op verheugen.

Hoe de laatste competitieronde verliep, heeft u maandag kunnen lezen. Ik herinner u aan de stand bij het ingaan van de laatste ronde: 1. Hilversums Schaakgenootschap, 13 matchpunten, 50,5 bordpunten. 2. Cap Volmac Rotterdam 1, 13/49,5. 3. De Variant, 13/49. 4. Cap Volmac 2, 11/42. Een voor liefhebbers van spanning en sensatie gelukkig toeval had er voor gezorgd dat in de laatste ronde de wedstrijden Volmac 1-HSG en Volmac 2-De Variant gespeeld werden. Om kampioen te worden moest Volmac 1 winnen van HSG en de helpers van Volmac 2 moesten er voor zorgen dat De Variant niet met nog grotere cijfers van hen zou winnen.

De inlichtingendiensten van de verschillende clubs hadden druk gespioneerd om de opstelling van de tegenstanders in handen te krijgen. Het was duidelijk dat HSG ernstig verzwakt zou zijn. Poloegajevski herstelde van een operatie en zou niet kunnen komen. Zsuzsa Polgar was er wel, maar haar zusje Judit speelde ergens een toernooi. Voor De Variant zouden Sokolov en Goerevitsj niet op kunnen treden, want ze moesten in Moskou zijn, waar binnen de muren van het Kremlin het eerste rapid-toernooi van Kasparovs PCA zou beginnen. Om dezelfde reden werd verwacht dat Volmac zonder Kortchnoi zou moeten spelen, maar tot schrik van de concurrentie was hij er wel. Als Levende Legende had hij in Moskou vrijstelling gekregen van de eerste ronde en onderweg tussen Wohlen en Moskou had hij nog net tijd gevonden om een middagje Rotterdam aan te doen. Hij speelde weer een buitengewoon fraai en leerzaam partijtje. Toen het afgelopen was, moest tegenstander Nijboer zich even vertreden om weer bij zinnen te komen. Korchnoi zat ondertussen te wachten in de analysekamer en zei mild en vergenoegd: “Ach, ik begrijp wel dat de jongeman niet komt opdagen. Het is ook wel heel erg wat ik met hem gedaan heb.“ Maar zo was het niet. Nijboer is niet snel uit het veld geslagen en een gezamenlijke analyse met de Verschrikkelijke is nog steeds een voorrecht dat een jonge speler zich niet mag laten ontgaan.

Wit Korchnoi (Volmac 1)-zwart Nijboer (HSG)

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. Lf1-e2 0-0 6. Pg1-f3 e7-e5 7. 0-0 Pb8-c6 8. d4-d5 Pc6-e7 9. Pf3-e1 Pf6-e8 Vroeger deed men hier altijd 9...Pd7, maar na bestudering van het werk van Kasparov is men er achter gekomen dat het paard in sommige varianten om subtiele redenen beter op e8 staat. 10. Lc1-e3 f7-f5 11. f2-f3 c7-c5 Op 62-jarige leeftijd bereidt Korchnoi zijn openingen nog steeds even enthousiast en zorgvuldig voor als in zijn beste dagen, en Nijboer is een tegenstander aan wie dit werk goed besteed is, want hij speelt bijna altijd hetzelfde. 12. Pe1-d3 f5-f4 13. Le3-f2 h7-h5 14. b2-b4 b7-b6 15. a2-a4 a7-a5 16. b4xc5 b6xc5 17. Ta1-b1 g6-g5 18. Pd3xc5 9...Pe8 kan subtiele voordelen hebben, maar hier heeft het een in het oog springend nadeel. Het stukoffer dat wit nu kan brengen is zeer kansrijk. 18...d6xc5 19. Lf2xc5 Pe7-g6 20. Lc5-b6 Dd8-f6 21. c4-c5 g5-g4 22. d5-d6 g4xf3 23. g2xf3 Lc8-h3

DIAGRAM 1

24. Kg1-h1 Demonstratie van macht. Wit offert ook nog een kwaliteit. Als zwart niet neemt kan wit eventueel met Tg1 een nieuw stuk in de aanval brengen. 24...Lh3xf1 25. Le2xf1 Wit staat een toren achter, maar zijn d-pion zal alles terugwinnen. Bovendien dreigt 26. Dd5+ 25...Df6-e6 26. d6-d7 Pe8-f6 27. d7-d8D Tf8xd8 28. Lb6xd8 Pf6-d7 29. Ld8-g5 Nu staat wit zelfs een pion voor, en zijn stukken zullen als messen door de boter snijden als zwart die terugneemt. Na 29...Pxc5 30. Pd5 dreigt wit van alles: 31. Pc7, 31. Pb6 gevolgd door 32. Lc4 en 31. Tb6 gevolgd door 32. Txg6 en 33. Pe7+ 29...Ta8-c8 30. Dd1-d5 Pg6-f8 Na 30...Dxd5 31. exd5 Pxc5 32. Lh3 of 31...Txc5 32. Pe4 loopt het witte spel vanzelf. 31. Lg5-e7 Pd7xc5 32. Lf1-h3 De6xd5 33. Pc3xd5 Zwart gaf op. Na 33...Tc6 34. Tc1 wint wit een stuk.

Met het eerste team van Volmac ging het wel goed, maar de hulptroepen van het tweede lieten het lelijk zitten. Niet om een zondebok aan te wijzen geef ik het volgende fragment, maar omdat het zeer aangrijpend is.

DIAGRAM 2

Wit Den Broeder (Volmac 2)-zwart Vogel (De Variant)

Zwart staat slecht. Zijn Th5 is verdwaald en zijn koning zal overal in groot gevaar verkeren. Hij heeft geen tegenspel. De oplossing die hij kiest is echter een paardemiddel. 30...g6-g5 31. f4xg5 Ke8-e7 32. h2-h4 Th5-h8 33. g5-g6 Wit kan op alle manieren winnen, maar dit is een aardige. 33...f7-f6 Wanhoop. 33...fxg6 34. Dg5+ of 34. Tcd1 was ook verschrikkelijk. 34. e5xf6+ g7xf6 Nu zou 35. g4 zonder enige moeite winnen. 35. h4-h5 Maar hij geeft een pion. 35...Th8xh5 36. g6-g7 En nu nog een, zijn allermooiste. 36. g4 zou nog steeds heel goed voor wit zijn. 36...Th5-g5 En nog was er geen ramp gebeurd. Na bijvoorbeeld 37. g8P+ Txg8 38. Th7+ Ke8 39. Ka1 zou wit voor de pion die hij intussen achter is geraakt sterke aanval hebben. Maar als klap op de vuurpijl speelde hij 37. Th1-h7?? Twee pionnen ging nog, maar een toren erbij was teveel. Na 37...Db5-f5+ 38. Kb1-a2 Df5xh7 droeg wit zijn verlies als een man. Hij gaf de moed niet op en rommelde nog meer dan twintig zetten verder, maar natuurlijk tevergeefs.

Tenslotte won Volmac 1 met 7,5-2,5 en De Variant met 8-2. Een halfje meer, net genoeg. De patroon van de Brabantse club, de zakenman Henk Verstappen, die het wonder jaren heeft voorbereid, was door het dolle heen en zelfs bij de verslagenen was er geen mens die het hem misgunde.

    • Hans Ree