Duitsland; Het verhaal van de Duitse Dagobert is eindelijk uit

BONN, 23 APRIL. De Duitse politie is opgelucht: de mysterieuze Dagobert, die al een soort nationale hofnar was geworden, is eindelijk gepakt. Gisteren, in een telefooncel in de Berlijnse wijk Treptow, waar hij een 26ste aanloop naar een zeer groot afpersingsbedrag wilde organiseren en waar de politie hem, na dagenlange observatie van telefooncellen, inrekende.

Anders dan in de stripkroniek van de familie Duck zwom hij niet in het geld. Integendeel, de 44-jarige schilder Arno F. had onder de bijnaam Dagobert twee jaar moeite gedaan een fortuin los te krijgen van de warenhuisketen Karstadt. De ingenieuze chanteur, die sinds zomer '92 de politie tot radeloosheid, de directie van Karstadt tot vertwijfeling en het publiek tot leedvermaak had weten te brengen, wist voortdurend met speels gemak de media te halen. Zijn stem was bekend, maar van zijn identiteit, postuur en leeftijd had niemand tot zijn bekentenis van gisteren een idee.

Deze week, dinsdagavond, was in Berlijn zijn 25ste poging mislukt 1,4 miljoen mark van Karstadt te krijgen. Zowel het warenhuis als de politie was intussen verzoend geraakt met het nationale hoongelach en had geleerd hem vooral niet te onderschatten. De politie had zijn zelfgekozen bijnaam allang aanvaard. Ze had in Hamburg zelfs een speciale 14-koppige commissie-Dagobert opgezet die, soms versterkt tot 60 man, hem op het spoor moest komen zonder hem te ergeren.

Dinsdagavond was afgesproken dat een bode met het losgeld in een telefooncel in de wijk Kreuzberg Dagoberts instructies zou afwachten. Daar lag, als in een spionageverhaal, een mededeling dat de bode naar een cel in de wijk Zehlendorf moest gaan waar hij om kwart over tien nadere instructies zou krijgen. Maar, zoals een politiewoordvoerder het de volgende dag verongelijkt zou uitleggen, de geldbode was “iets te laat” in de cel in Kreuzberg aangekomen en daardoor - en wegens het drukke verkeer in Berlijn - ook te laat voor het opgedragen telefonische rendez-vous in Zehlendorf verschenen. De voorzichtige Dagobert belde daar dan ook niet (meer).

Beknopte voorgeschiedenis: 13 juni 1992 ontploft 's nachts op de porselein-afdeling van Karstadt in Hamburg een zelfgemaakte bom. Een dag later krijgt het warenhuis een brief waarin de dader belooft van verdere aanslagen af te zien in ruil voor één miljoen mark. Karstadt schakelt de plaatselijke politie in. Dan volgen vijf mislukte pogingen om Dagobert bij de overgave van het geld aan te houden. Bij een daarvan, nadat bij Reinbek, na een radiosignaal, van een trein naar Berlijn een metalen koffer is gedropt, achtervolgt de politie Dagobert die, in een blauw jack en met zonnebril, op een mountain-bike weet te ontkomen. Hij is, zeggen de achtervolgers, “opvallend klein” en circa 25 jaar oud.

Dagobert raakt kwaad en verhoogt zijn prijs tot 1,4 miljoen. Op 9 september ontploft, na sluitingstijd, een bom in een Bremens filiaal van Karstadt. En op 15 september, nu vlak vóór sluitingstijd, een met explosieven gevulde metalen buis bij Karstadt in Hannover. Twee mensen raken gewond. Dienststelle 231 van de Hamburgse recherche (BKA) heeft intussen een speciaal team gevormd dat met de directie van Karstadt afspreekt Dagobert en zijn eis voortaan nog serieuzer te nemen. Oktober '92, bij weer een mislukte geldoverdracht, in Berlijn, heeft een politieman hem in het donker praktisch bij de kraag. Maar de arme agent - heel Duitsland zal hem uitlachen - glijdt uit over een hondehoop, de chanteur ontkomt, weer op zijn mountain-bike. Zijn “vage signalement” is sindsdien: krachtig gebouwd, 40 à 50 jaar oud. Hij reageert met een nieuwe bom, dit keer bij een Berlijnse Karstadt-dochter, nu weer ná sluitingstijd en van afstand tot ontploffing gebracht.

Op 19 april 1993 mislukt in Berlijn zowel de elfde poging tot geldoverdracht als een geplande arrestatie. Een bode is met een sleutel uit een bagagebox in het station Zoologischer Garten naar een grintkist in een andere stadswijk gedirigeerd om daarin een tas met geld te deponeren. Terwijl hij dat doet, duikt de politie op. Dagobert verdwijnt - als Orson Welles in de Derde Man - in de Berlijnse riolering die onder die kist loopt. Met een tas vol papiersnippers.

Begin dit jaar mislukt de 24ste en spectaculairste geldtransfer, weer in Berlijn. De hobby-knutselaar wil zijn losgeld dan hebben in een radiografisch bestuurbare miniatuur-lorry die hij langs een ongebruikt goederenlijntje naar zich toe wil halen. Alles loopt volgens (zijn) plan, tot de zelfgemaakte lorry te veel vaart krijgt en voortijdig ontspoort. Niettemin: het politiecommando, dat is gestruikeld over waarschuwingsdraden die Dagobert over de rails heeft gespannen, spreekt eerbiedig over zijn technische vernuft.

Het verhaal van de Duitse Dagobert is uit. Voor Michael Daleki, als leider van het politiecommando-Dagobert zijn veelbespotte tegenpool, eindigde dat verhaal gisteren met een toegift. Want “Arno F. Duck” bekende ook nog een bomaanslag uit 1988 op het Westberlijnse warenhuis KaWeDe en een geslaagde aansluitende chantage van 500.000 mark.