Captains of industry kiezen voor CDA en VVD

DEN HAAG, 23 APRIL. Op werkbezoeken bij het Verbond van Nederlandse Ondernemingen en het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond is de minister van financiën steeds enthousiast door de ondernemers onthaald. “Kreeg ik maar zoveel steun van mijn eigen achterban”, verzuchtte Kok ooit schertsend.

Maar na vierenhalf jaar regeren heeft de PvdA-voorman de leiders van de vijfentwintig grootste ondernemingen niet voor zich kunnen winnen. De bestuurs- en directievoorzitters kiezen en masse voor CDA en VVD; niet één stemt PvdA. D66 krijgt één stem, namelijk van KPN-bestuursvoorzitter Dik.

Uit een peiling van NRC Handelsblad blijkt dat 48 procent van de vijfentwintig top-ondernemers CDA stemt en 32 procent VVD. Omgerekend naar Kamerzetels zouden CDA en VVD, als het aan de ondernemers ligt, 120 van de 150 zetels gaan bezetten. “Het CDA heeft de macht. Het CDA biedt zekerheid en wij willen geen heisa”, zegt een ondernemer. Aan liberale kant luidt het verweer: “De VVD is de enige partij die de noden van ondernemers serieus neemt.”

Ondernemers lopen niet met hun politieke voorkeur te koop, met uitzonderinbg van de D66'er Dik, Rabo-topman Wijffels (CDA) en Akzo-bestuursvoorzitter Loudon (VVD) - die binnenkort plaatsmaakt voor voormalig VNO-voorzitter Van Lede (CDA). Saillant is dat de PTT'er Dik en de 'chemicus' Loudon in de wachtkamer staan voor een ministersfunctie.Bij de peiling zijn Kamerleden, prominente partijleden en vertegenwoordigers van ondernemingsorganisaties geraadpleegd. Wanneer zij geen afdoende antwoord konden geven op de vraag tot welke politieke groepering een ondernemer kan worden gerekend, is het bedrijf benaderd. Sommigen bekenden royaal kleur. “Vroeger was ik actief in D66, maar nu stem ik al jarenlang CDA”, zegt Stork-topman Hovers. De persvoorlichter van verzekeraar Aegon bevestigt de CDA-sympathiën van Storm en de Nederlandse Spoorwegen worden geleid door de VVD'er Den Besten.

Soms werd een vermoeden gedeeltelijk bevestigd, zoals bij verzekeraar Bartelds. De topman van Amev/Fortis bevindt zich in het buitenland en kan de vraag niet zelf beantwoorden, maar volgens zijn woordvoerder van de verzekeringsmaatschappij is Bartelds van huis uit katholiek “en zal dus wel KVP hebben gestemd. CDA is dus mogelijk.”

Tien maal werd de vraag terzijde geschoven. “Ik ga die vraag niet voorleggen aan de heer Maas. Dat behoort tot het privé-domein.” En: “Meneer Kalff laat weten dat hij het niet opportuun vindt om dat bekend te maken.” “HBG doet daar niet aan mee.” “De heer Jacobs vindt de vraag niet relevant, hij beschouwt zich als één van de miljoenen kiezers.” Maar prominente partijgenoten van warenhuis-koning Maas, bankier Kalff, verzekeraar Jacobs en vervoerder De Ronde Bresser spreken het 'verlossende' woord.

“Wij verkopen bier en geen stemadviezen”, luidde de reactie van de voorlichting van Heineken. Maar een prominente VVD'er weet te vertellen dat “Freddy er wel voor heeft gezorgd dat een partijgenoot zijn plaats bezet.” Het CDA weet ook te melden dat brouwer Vuursteen tot het VVD-kamp moet worden gerekend.

De bestuursvoorzitters van Philips en Ahold worden door zowel VVD als CDA geclaimd. De voorgangers van Timmer, F. Philips, en Van der Hoeven, A. Heijn, staken hun sympathie voor de VVD niet onder stoelen of banken.

De Koninklijke weigert om de politieke voorkeur van Herkströter bekend te maken. Maar bronnen in het olieconcern en politiek Den Haag weten te bevestigen dat “op de stoel van Gerrie Wagner nog steeds een partijgenoot zit”. De oud-topman van Shell en industrie-goeroe kwam loyaal voor zijn CDA-sympathie uit.

De opvolger van Nederkoorn (D66), Van Schaik, stemt niet. Hij pendelt op en neer tussen Stuttgart en Amsterdam en volgt de Nederlanmdse politiek niet op de voet, zo luidt de verklaring.

    • Cees Banning