Veteranen winnen slag om herdenking D-day

LONDEN, 22 APRIL. Britse oorlogsveteranen hebben hun twist met de Britse regering gewonnen over de herdenking van D-day. Temidden van verwijten dat zijn regering zelfs geen passende herdenkingsceremonie voor de geallieerde landingen in Frankrijk van 6 juni 1944 weet te enscèneren, heeft premier Major zijn kabinetscollega's van Defensie en van Nationaal Erfgoed de opdracht gegeven een eind te maken aan de voortdurende controverse over de wijze van herdenking. De veteranenorganisaties hebben nu een feitelijk vetorecht gekregen over de geplande feestelijkheden.

De manier waarop Majors ministers de stemming onder de bevolking verkeerd hebben beoordeeld, wordt vandaag onderstreept door een opiniepeiling in het dagblad The Independent. Daaruit blijkt dat ouderen en jongeren voor het overgrote deel de voorkeur geven aan een plechtige herdenking van de landingen, omdat daarbij meer dan duizend doden vielen. De regeringsplannen, grotendeels bedacht door een public relations-adviseur, bestonden uit “een feestelijke dag uit voor de hele familie in Hyde Park” in Londen en uit straatfeesten in het hele land. De dag in Hyde Park, het bedoelde hoogtepunt van de herdenking voor de burgerij, wordt nu mogelijk geheel afgelast. Zangeres Dame Vera Lynn, zeer populair tijdens de oorlog, heeft gezegd dat ze daar niet zal komen optreden als “de jongens” daar wegblijven. De veteranenorganisaties beraden zich nog over hun opstelling, maar de voorzitter van de Vereniging van Veteranen van Normandië, Leslie Frost, zei gisteren dat zijn achterban zo boos is op de regering, dat hij vreest dat ze niet te bewegen zullen zijn om naar Hyde Park te komen.

Het debâcle van de D-day-herdenking was gisteren onderwerp van kabinetsberaad. Ministers vroegen zich openlijk af hoe het mogelijk was dat zij opnieuw werden overladen met verwijten van “ongevoelig” en “politieke draaiers”. In het Lagerhuis moest een duidelijk aangeslagen John Major zich opnieuw verdedigen tegen aantijgingen van Labour over de verkeerde aanpak. De premier zei dat de regering met zijn plannen alle generaties bij de herdenking wil betrekken, door óók te herinneren aan de “geweldige inspanningen van de hele burgerbevolking in de aanloop tot D-day en daarna”. De vraag bleef hangen waarom degenen die D-day mogelijk maakten, tot het begin van deze week niet bij het maken van de plannen waren betrokken.