Ministelsel voor VVD geen breekpunt

DEN HAAG, 22 APRIL. De VVD zal na de verkiezingen geen hard punt maken van de invoering van een ministelsel in de sociale zekerheid. Wel stellen de liberalen een nieuwe voorwaarde aan deelname aan een volgend kabinet: dat zal ten minste 15 miljard moeten bezuinigen, onder meer om lastenverlichting mogelijk te maken.

VVD-leider F. Bolkestein heeft dat gisteren gezegd tijdens een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij in Alphen aan de Rijn. Ook kondigde hij aan toch zelf premier te willen worden als de VVD na de verkiezingen de grootste partij wordt. Eerder zei hij in dat geval in de Tweede Kamer te willen blijven als fractieleider.

Met de uitspraak van Bolkestein over het ministelsel is een van de grote obstakels voor een coalitie tussen VVD, D66 en de PvdA weggenomen. De laatste twee partijen wijzen zo'n stelsel af waarbij de overheid een basisinkomen van 60 procent van het minimumloon garandeert en burgers zichzelf bijverzekeren tegen ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. D66 en PvdA stellen dat bijverzekeren lang niet voor iedereen mogelijk is, zeker niet tegen werkloosheid.

De twee partijen wilden vanmorgen nog niet op de nieuwe eis van de VVD reageren. De 15 miljard staat zeer ver af van de 8 miljard die de PvdA wil bezuinigen. D66 heeft een ombuigingspakket van 12,6 miljard voorgesteld. Het CDA wil 17 miljard bezuinigen. Overigens zei Bolkestein gisteravond dat zijn partij verdeeld is over deelname aan een zogeheten paarse coalitie. Er is ook een grote stroming in de VVD die een kabinet met D66 en het CDA wil vormen. Zelf heeft hij geen voorkeur voor een van de twee, aldus Bolkestein. Voor hem is belangrijker dat een kabinet waar de VVD aan meedoet een begin maakt met een radicale hervorming van de sociale zekerheid, waarbij de burger zelf een grotere verantwoordelijkheid krijgt in het bijverzekeren tegen risico's van ziekte en werkloosheid. Bolkestein erkende echter dat dat voor werkloosheid moeilijk gaat. Dat zou in CAO's geregeld moeten worden door de sociale partners. De derde man van het CDA, minister Hirsch Ballin, waarschuwde gisteren in Breda in sterke bewoordingen tegen de komst van een coalitie zonder het CDA. Hij vreest dat zo'n coalitie de euthanasie zal legaliseren en andere voorstellen zal doen die “het zwakke, kwetsbare, menselijke leven” zullen bedreigen.