Kritiek van beleggers op berekening winst KPN

ROTTERDAM, 22 APRIL. De Vereniging van Beleggingsanalisten (VBA) heeft kritiek op de wijze waarop Koninklijke PTT Nederland (KPN) de winst per aandeel presenteert. KPN zou de zaken onjuist voorstellen en in strijd met richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving handelen.

KPN ontkent de aantijgingen. De onderneming, die in juni beursnotering krijgt, meent de richtlijnen van de Raad correct toe te passen.

Kern van de discussie is dat het concern vorige week bij de presentatie van zijn cijfers over 1993 een stijging van de winst per aandeel tegenover 1992 toonde van 7,9 procent. Bij de berekening werd uitgegaan van een kapitaal van zo'n 46 miljoen aandelen. In feite had de Staat, enige aandeelhouder, tot en met 1993 echter 40 miljoen aandelen in bezit. De winst per aandeel wordt hierdoor te laag weergegeven, aldus VBA-voorzitter mr. G. Panjer.

Weliswaar is afgelopen jaar afgesproken dat de Staat een lening aan KPN van 1,9 miljard gulden omzet in zo'n 6 miljoen aandelen, maar die transactie is formeel pas dit jaar uitgevoerd.

KPN's winst over 1993 bedroeg 1.795 miljoen gulden, 7,9 procent meer dan in 1992. Omgeslagen over 40 miljoen aandelen bedroeg de winst in 1993 44,88 gulden. KPN doet echter alsof al 46 miljoen aandelen uitstonden, waardoor de winst per aandeel (van 100 gulden nominaal) 39 gulden bedroeg. Om de stijging van 7,9 procent in de winst per aandeel tot uitdrukking te brengen, herrekende KPN de winst in voorgaande jaren ook alsof al 46 miljoen aandelen uitstonden.

Als KPN de feitelijke winst over 1993, verdeeld over 40 miljoen aandelen, had weergegeven, dan had de onderneming over 1994 - het eerste jaar met beursnotering - waarschijnlijk een daling van de winst per aandeel moeten rapporteren. Door de uitbreiding van het aandelenkapitaal per 1 januari met ruim 15 procent had de netto winst immmers met meer dan dit percentage moeten toenemen om ook groei te vertonen. Beleggers, die KPN graag te vriend wil houden, zijn geen liefhebbers van een dalende winst per aandeel.

KPN wijst erop dat onverkorte toepassing van de richtlijnen over de berekening van de winst per aandeel voor KPN in 1993 zou hebben geresulteerd in een winst per aandeel gebaseerd op 40 miljoen stukken. Dat cijfer zou bij potentiële kopers van het KPN-aandeel verkeerde verwachtingen kunnen hebben gewekt. De onderneming vindt daarom dat “op goede gronden” is overgegaan tot herberekening van de winst per aandeel. De richtlijnen voor de Jaarverslaggeving staan dit toe, aldus KPN, mits de wijze van berekening wordt toegelicht. Dat is in het verslag over 1993 “uiteraard” gebeurd.

De VBA is niettemin van mening dat de handelwijze van KPN “verwarrend voor beleggers” is. VBA's onder-directeur, tevens lid van de Raad voor de Jaarverslaggeving, drs. H. Haarbosch: “Wat KPN doet is hoogst ongebruikelijk. Verkoop van aandelen is geen goede grond om af te wijken van de richtlijnen, beter inzicht wel. En dat geven ze niet.”