Gewoon het maximum

ALS EEN ZOVEELSTE demonstratie van onmacht. Zo klinkt de resolutie die de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties vannacht heeft aangenomen. De Serviërs worden erin opgeroepen Gorazde verder met rust te laten, maar de schaarse berichten uit de stad spreken andere taal. De willekeurige en meedogenloze beschietingen houden aan, hulp aan de slachtoffers is onmogelijk geworden. Beschreven papier tegen granaten: de uitkomst staat vast.

De onmacht van de Volkerenorganisatie spreekt ook uit het besluit van de raad om de VN-troepenmacht in Rwanda drastisch te beperken. De secretaris-generaal had het dilemma helder omschreven: of er wordt een strijdmacht gelegerd van voldoende omvang om het geweld te beëindigen of het contingent blauwhelmen wordt teruggebracht tot een symbolische eenheid. De Veiligheidsraad kiest voor het laatste. Het moorden gaat door.

De werkelijkheid kan niet veel langer worden verbloemd: de belangrijkste vredesoperaties bevinden zich in een doodlopende straat. Zo biedt het aanhoudende gepraat over luchtacties tegen de Serviërs in Bosnië geen soelaas tegenover een tegenstander die de bluf van het Westen heeft doorzien. Dat Westen is niet bereid offers te brengen om de vrede, waar de mond vol van is, dwingend op te leggen aan een partij die van het toepassen van moordend geweld een dagelijkse bezigheid heeft gemaakt. En die zich niet door een paar prikacties laat dwingen aan de onderhandelingstafel plaats te nemen.

OPPERVLAKKIG GEREDENEERD is er voor de Bosnische Serviërs langzamerhand alle reden om tot een vergelijk te komen. Zij hebben hun terreinwinst geconsolideerd, zij hebben getoond zich niet door een beetje tegengeweld te laten imponeren, zij hebben de Russen bij het conflict weten te betrekken en zij plukken daarvan de vruchten nu Moskou met meer kracht en overtuiging dan tevoren het Westen frustreert om handelend op te treden - als het Westen dat al zou willen. Het NAVO-ultimatum mag Sarajevo dan voorlopig hebben gered, de gevolgen ervan hebben de manoeuvreerruimte van het Westen ingrijpend beknot, zoals in Gorazde blijkt.

Maar de Serviërs blijven onbuigzaam, als het zo uitkomt zelfs tegenover hun Russische vrienden. In arremoede overwegen de Verenigde Staten zich maar neer te leggen bij een Russisch-Frans voorstel tot het houden van een topconferentie. Daarmee kan ten minste tijd worden gewonnen. Het is niet eenvoudig om zich een voorstelling te maken van het resultaat dat daar zou kunnen worden geboekt. Landen als Frankrijk en Engeland die blauwhelmen in Bosnië hebben gestationeerd zouden niets liever doen dan ze zo snel mogelijk weghalen, zeker nu de Serviërs hebben laten zien hoe zij de vredessoldaten kunnen ringeloren. De Amerikanen zijn bereid tot beperkte luchtacties, maar weigeren iedere gedachte aan het zenden van grondtroepen. De Russen op hun beurt zijn tegen ieder geweld en volgen de Servische lijn dat Servisch geweld steeds weer het gevolg is van moslim-provocaties. En de Serviërs zullen, zolang niemand ze stopt, gewoon het maximum willen binnenhalen. En dat is iedere dag meer.