Democraten: 'Rekening houden met doden VS'; Christopher waarschuwt voor oprukken Serviërs

WASHINGTON, 22 APRIL. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Warren Christopher heeft gisteren tijdens een hoorzitting van de Senaat gewaarschuwd voor verdere machtsuitbreiding van de Serviërs. “Ze willen een Groot-Servië”, zei hij. “Ze kijken naar het zuiden, naar Kosovo, misschien naar Macedonië. Ze rukken op in Bosnië en waarschijnlijk naar Kroatië.”

Voorheen hadden Amerikaanse zegslieden suggesties dat Servië dergelijke plannen had altijd van de hand gewezen. Christopher zei ook dat de Amerikaanse geloofwaardigheid op het spel stond. De bedoeling van luchtaanvallen is volgens hem de prijs voor de Servische aanval op Gorazde hoger te maken. Het uiteindelijke doel zou de onderhandelingstafel zijn.

De invloedrijke Democratische senator Sam Nunn suggereerde dat de NAVO bereid moet zijn strategische doelwitten te raken in het aangrenzende Servië dat de Bosnische Serviërs bevoorraadt; de Bosnische Serviërs zouden te weinig doelwitten voor luchtaanvallen bieden. Volgens Nunn moeten de VS in dat geval rekening houden met slachtoffers onder Amerikanen. “Ik denk dat we daar op voorbereid moeten zijn en niet gechoqueerd moeten zijn wanneer dat gebeurt.”

Minister Christopher zei dat er voorlopig niet in aanvallen op Servië zelf is voorzien. Dat zou op een later tijdstip kunnen gebeuren. Hij verwachtte gisteren dat de bondgenoten luchtaanvallen zouden goedkeuren. Een extra machtiging van de Veiligheidsraad van de VN is volgens hem niet nodig.

De senatoren uitten tegenover Christopher hun frustraties over de onmacht van de Amerikaanse president in Bosnië. Gisteren debatteerden ze over een resolutie Clinton te dwingen tot opheffing van het wapenembargo tegen de moslims. De Democratische senator Joseph Biden die opheffing van het embargo voorstaat, klaagde erover dat Clinton eerst nog moest gaan overleggen met Mitterrand en met Kohl.

De Republikeinse oppositieleider in de Senaat, Robert Dole, wil een compromis sluiten zodat Clinton nog de tijd heeft om de bondgenoten van de noodzaak tot opheffing van het embargo te overtuigen. Volgens hem moet de president Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland laten weten “dat het Amerikaanse Congres volledige steun geeft aan het alleen optreden omdat dit embargo geen wettelijke basis heeft en onrechtvaardig is”. Volgens het ontwerp-amendement zou niets mogen worden geïnterpreteerd als machtiging om Amerikaanse troepen te zenden naar Bosnië.

Er is algemene verwarring over het buitenlandse beleid in Washington. The New York Times gaf gisteren plotseling in het commentaar een klinkende aanbeveling voor Clintons Bosnië-beleid. “Bijna alleen heeft de regering-Clinton cynische Europese plannetjes weerstaan tot een afgedwongen vrede ten koste van de belangrijkste slachtoffers, totdat de Europeanen uiteindelijk wat meer onpartijdig werden”, stelde het commentaar. Toch wil Clinton naar de onderhandelingstafel om zo gauw mogelijk de bestaande situatie in Bosnië en daarbij de Servische winst te consolideren. “Clinton wilde altijd graag president worden, maar niet noodzakelijkerwijs de leider van het Westen”, schreef de columniste Mary McGrory.

Ook op zijn Haïti-beleid werd Clinton gisteren aangevallen. Zes Congresleden, onder wie de zoon van Robert Kennedy, lieten zich vastklinken aan het hek van het Witte Huis uit protest tegen de passiviteit van Clinton tegenover de noodsituatie in Haïti. Later lieten ze zich arresteren en afvoeren door de politie. Clinton wil nu het handelsembargo op Haïti verscherpen.

    • Maarten Huygen