Ballet De Keersmaeker opening van Springdance festival; Sierlijk en levendig dansspel

Springdance. Gezelschap: Rosas met Toccata. Choreografie: AnneTeresa de Keersmaeker; muziek: J.S. Bach, uitgevoerd door Leo van Doeselaar (piano); decor: Herman Sorgeloos; licht: Remon Fromont; kostuums: Carine Lauwers. Gezien: 21/4 Utrecht, Central Studio's. Aldaar: t/m 23/4.

'Levende muziek', 'reprises' en 'de jeugd' staan hoog genoteerd bij Springdance 1994. Op deze punten wil het Utrechtse festival zich onderscheiden van de vorige vijftien afleveringen. Maar de nieuwe directie - George Brugmans is in december opgevolgd door Kees Eijrond als algemeen directeur en Matti Austen als artistiek en zakelijk leider - zegt dat er in de komende jaren eerst een achterstand moet worden ingehaald bij de accommodaties.

Voor het kunstklimaat in de Domstad is de voor het volgend jaar geplande, ingrijpende verbouwing van de Stadsschouwburg volgens hen van vitaal belang. Bovendien moet er meer geld komen voor het inrichten en/of in stand houden van bestaande speelplekken als Central Studio's. Een hartewens blijft een nieuw middelgroot theater voor de dans. Pas als dat er is, verdient Utrecht in de ogen van de nieuwe leiding van Springdance het predikaat Festivalstad.

Maar van minstens even groot belang lijkt me de weergaloze openingsavond van Springdance door het Brusselse gezelschap Rosas met Toccata van de spraakmakende choreografe Anne Teresa de Keersmaeker. Zij trad in 1983 voor het eerst op in Springdance met Fase. Dit minimale dansstuk herhaalde zij vorig jaar in het Holland Festival, waarvoor zij ook de eerste versie van Toccata maakte, die toen nog Bach/creatie 1993 heette. De Keersmaekers balletten zijn nooit af. Ook nu bewerkte zij haar choreografie. Ze haalde enkele onvolmaaktheden eruit en voegde er tot slot een korte maar ontroerende, zuivere solo aan toe, die zij creëerde voor Marion Ballester - een nieuwe aanwinst - op Bachs Nun komm' der Heiden Heiland.

Bij De Keersmaeker vormt de muziek altijd het uitgangspunt. In Toccata zijn dat vijf composities van Johann Sebastian Bach, subtiel vertolkt door de pianist/ organist Leo van Doeselaar. Die zit vóór de houten dansvloer, een hellend, onregelmatig gevormd vlak. Daar begint hij alleen de avond met de Toccata BWV904. Later, als in de goudgele belichting van Remon Fromont de schaduw van de pianist versmelt met die van de vleugel, komen de dansers op.

Vincent Dunoyer, Fumiyo Ikeda, Marion Levy, Johanne Saunier en vanaf Sonata nach der Violinsonate a-moll, d-moll BWV964 ook Ballester, dagen elkaar uit in verschillende combinaties. Er volgt een stroom van vloeiende of sidderende, wervelende of ingehouden bewegingen. Een sierlijk, levendig en hoofs dansspel waarvan je niet genoeg kunt krijgen.