VS: Sarajevo-formule ook in andere 'veilige gebieden' toepassen

WASHINGTON, 21 APRIL. President Clinton heeft gisteren voorgesteld niet alleen VN-personeel maar ook bedreigde Bosnische burgers te beschermen met luchtaanvallen op de Servische soldaten. Hij wil dat alle 'veilige gebieden' worden beschermd zoals Sarajevo. “Onder het Sarajevo-model kun je zeggen: 'hier is een veilige zone, alle zware wapens moeten worden teruggetrokken of onder VN-controle worden geplaatst en als er enige schending is door iemand, kunnen er luchtacties komen.”

Volgens Clinton kan luchtsteun verdere Servische agressie niet voorkomen maar “het zal de Serviërs de kans ontzeggen om ongestraft veilige enclaves aan te pakken”. Clinton wil ook de economische sancties tegen Servië verscherpen. Verder beloofde hij met Rusland en de Europese bondgenoten “een groot diplomatiek initiatief” om de oorlog te beëindigen. “Luchtsteun alleen zal dit conflict niet beslechten. Dit conflict moet door onderhandelingen worden beslecht.”

Clinton moest toegeven dat hij president Jeltsin van Rusland gisteren tijdens een telefoongesprek nog niet heeft kunnen overtuigen van de noodzaak van luchtaanvallen. Er bestaat nog enige hoop in het Witte Huis dat Jeltsin zo boos is over het genegeerd worden door de Serviërs dat hij stilzwijgend akkoord gaat met bombardementen. Anders kan Clinton niet langer de kool en de geit sparen en zal hij zich voor of tegen het Russische standpunt moeten uitspreken. Volgens Clinton is er geen extra resolutie van de Veiligheidsraad nodig voor de uitgebreide bevoegdheden tot NAVO-luchtsteun.

Clinton zou het liefst het wapenembargo tegen de Bosnische moslims willen opheffen maar hij weet dat de bondgenoten daar tegen zijn. “Ik denk dat hoe meer de Serviërs zich afkeren van deze mogelijkheid tot vrede, des te meer de bondgenoten waarschijnlijk bereid zijn om te stemmen voor opheffing van het wapenembargo”, zei hij. Omdat Clinton weigert zelf troepen in te zetten hebben Amerikaanse voorstellen in de NAVO minder gewicht dan enige jaren geleden. Hij zei gisteren dat hij wel geld zou willen bijdragen voor extra VN-troepen in Bosnië. Hij had ook telefonisch gesproken met de Franse president, Fran,cois Mitterrand, en de Canadese premier, Jean Chrétien. Het overleg met de bondgenoten zal nu meer tijd in beslag nemen dan hij aanvankelijk hoopte. Engeland, Duitsland en Canada hebben nog reserveringen over de bombardementsplannen.

    • Maarten Huygen