Onverwoestbare plastic plaat in trek als vervanger van glas

TIELT (België), 21 APRIL. Veertig kilometer achter Gent, in het Vlaamse industriestadje Tielt, wonen de echte Willie Wortels op het gebied van de kunststofinnovatie. Binnen één jaar tijd wist Gertjan Venema, een 33-jarige ingenieur, werkzaam bij het DSM-dochterbedrijf Axxis in Tielt, een probleem op te lossen waar experts van het Amerikaanse concern Eastman Chemicals na vier jaar studie geen gat meer in zagen. Eastman is een belangrijke leverancier van grondstoffen voor het Belgische bedrijf.

Venema, product development manager van Axxis, ontwikkelde de eerste weerbestendige transparante copolyester plaat ter wereld door aan de grondstoffen een UV-beschermend middel toe te voegen. Voor het eerst ontstond daarmee een plastic plaat die niet vergeelt of verweert en zonder gebruikmaking van lakken of folies buiten gebruikt kan worden als vervanger van glas in wachthokjes bij bus- en tramhaltes, voor reclameborden, in de bouw en de machinebouw. Vandalen zullen weinig plezier beleven bij pogingen om dit materiaal te vernielen. Directeur Pierre Colle van Axxis demonstreerde gisteren dat de plaat zelfs met een zware moker niet is kapot te krijgen.

Venema, in België geboren en van Nederlandse ouders, stond zelf een beetje versteld van zijn succes waarvoor hij gisteren de DSM-innovatieprijs ontving. Hij studeerde elektromechanica (werktuigbouw) in Brussel en leerde bij een andere DSM-dochter in de praktijk de grondbeginselen van de chemie. “Maar mijn vak is de mechanische verwerking van kunststoffen tot produkten waaraan je bepaalde technische eisen van stijfheid, slijtvastheid en dergelijke stelt. Voor het samenstellen van de grondstoffen en het vervaardigen van een kunststof werk ik samen met andere deskundigen.”

Eind 1992 kwam de nieuwe, glasheldere plastic plaat Vivac-UV op de markt en Axxel wist er direct succes mee te boeken. De kap van het spoorwegstation in Antwerpen - dat de afgelopen jaren een complete restauratie onderging - wordt er mee bedekt. Het oude glas dat nog in de tijd van de stoomtreinen aan de binnenkant met een roetlaag was bevuild, wordt vervangen door onbreekbare en veel veiliger kunststof. De tweede grote order voor Axxis kwam ook van de spoorwegen: het nieuwe TGV-station in Brussel krijgt een kap van Vivac-platen. Omdat dit materiaal veel minder weegt dan glas, kan de kapconstructie lichter zijn en wordt een forse kostenbesparing bereikt.

Zo'n opkikkertje kan DSM goed gebruiken. Vorig jaar boekte het chemieconcern een verlies van 118 miljoen gulden, maar over de eerste drie maanden van dit jaar wordt weer winst verwacht. “Je ziet de markt voor kunststoffen bijna overal aantrekken”, zegt Jan Hillige, directeur van de divisie Engineering plastic products, waartoe Axxel in Tiel behoort. “Alleen in Japan en Duitsland wil het nog niet, maar in de Verenigde Staten, een groot deel van West-Europa en Azië zie je groeicijfers die gelijklopen met de economische groei.” De divisie van Hillige maakt een jaaromzet van 550 miljoen gulden, circa 7 procent van de totale omzet van DSM, en is marktleider op het gebied van kunststof halffabrikaten en onderdelen, met een hoge toegevoegde waarde. Die onderdelen lopen uiteen van manshoge tandwielen tot hartkleppen en kunststof-delen voor heupen en knieschijven die niet meer kunnen genezen.

Hillige gaat er prat op dat zijn bedrijven door een grote - overigens kostbare - voorraadvorming alle standaardprodukten binnen één dag na bestelling kan leveren. En door de hele divisie heen wordt er hard gewerkt aan kostenverlaging om de produktprijzen concurrerend te houden. “Randvoorwaarde voor ons succes is dat het onze klanten goed gaat, en die klanten vragen zo laag mogelijke prijzen.”

    • Theo Westerwoudt