Navo stemt voorlopig in met uitbreiding van haar rol in Bosnië

BRUSSEL, 21 APRIL. De NAVO staat positief tegenover het verzoek van VN-secretaris-generaal Boutros-Ghali om zonodig luchtaanvallen uit te voeren ter bescherming van de burgerbevolking in Gorazde en de andere 'veilige gebieden' in Bosnië. Maar een definitief besluit wordt waarschijnlijk pas morgen of overmorgen genomen als militaire experts de concrete mogelijkheden van aanvallen hebben bestudeerd.

Het verzoek van Boutros-Ghali komt in de praktijk neer op een uitbreiding van de betrokkenheid van de NAVO - binnen het raamwerk van de VN - bij de oorlog in Bosnië. Tot dusver gold dat de NAVO uitsluitend luchtaanvallen kon uitvoeren op Servische stellingen indien VN-blauwhelmen werden bedreigd.

Afgelopen februari werd op die regel een eerste uitzondering gemaakt met het NAVO-ultimatum aan de Servische troepen om zich binnen 10 dagen terug te trekken uit de onmiddellijke omgeving van Sarajevo. In februari ook ging de NAVO voor de eerste keer tot actie over toen vier Servische vliegtuigen werden neergeschoten die het door de VN afgekondigde vliegverbod boven Bosnië negeerden. Vorige week werden op verzoek van de VN tot twee keer toe bombardementen uitgevoerd op Servische stellingen bij Gorazde.

Een woordvoerder van de NAVO zei gisteren na beraad van de NAVO-ambassadeurs in Brussel dat “welwillend” is gereageerd op het verzoek van de secretaris-generaal van de VN om de mogelijkheid van luchtaanvallen te verruimen. Een diplomaat zei gisteren dat de NAVO-lidstaten “vastberaden zijn om een positieve beslissing te nemen als de details zijn geregeld”.

Zo'n 'detail' betreft overleg tussen de NAVO en de VN over de aanwezigheid van blauwhelmen in de 'veilige gebieden'. Een aantal NAVO-lidstaten liet gisteren weten dat het uitvoeren van geïsoleerde luchtaanvallen niet of nauwelijks zin heeft indien niet tegelijkertijd militairen van de VN op de grond aanwezig zijn om een bufferzone te vormen tussen de Serviërs en de burgerbevolking.

In zijn brief vraagt Boutros-Ghali de NAVO uitsluitend om luchtaanvallen mogelijk te maken indien VN-commandanten ter plekke vaststellen dat vanuit bepaalde Servische stellingen burgerdoelen onder vuur worden genomen. Deskundigen bij de NAVO vinden dat mandaat om alleen maar 'smoking guns' te mogen aanvallen te beperkt.