'Je gezicht rot er van weg'

Even voordat de eerste ochtendpauze op het Amsterdams Lyceum begint en honderden scholieren naar buiten stromen, komt er een vrachtauto aangereden met levensgrote reclameborden. Twee hysterische ogen met daarboven de schreeuwende tekst: Pukkels in Paniek!!!! Uit de vrachtauto tillen twee met gele baseballpetten uitgedoste meisjes eerst een mountainbike en dan een billboard-karretje met dezelfde reclameboodschap. De pukkel-rap wordt flink hard gedraaid en ze manoeuvreren het karretje in de menigte van boterham-etende leerlingen.

Deze week wordt in een bliksemactie de schooljeugd van Nederland van de puistjes èn van de Clearasil afgeholpen. Leerlingen in het hele land krijgen gratis monsters en waardebonnen uitgedeeld van een nieuw watertje dat het ongerief op een razendsnelle manier verhelpt. Althans, zoiets belooft de potsierlijke tekst bij het monster: 'Volgens je klasgenoten ziet het er errug kek uit (...) Dus krijg je ergens een pukkel? Pak La Formule en check it out!'

Brugklassers drommen om de twee meisjes van La Formule heen en trekken de monsters uit hun handen. “Rot op”, laat de ene zich ontvallen als ze al te opdringerig worden, “afblijven gvd!” Binnen enkele minuten ligt de stoep bezaaid met kartonnetjes en kapotgetrapte monsterflesjes. Oudere leerlingen slaan het geduw en getrek meewarig gade. “Wat een onzin dat die kinderen daar zo achteraan rennen”, zegt een meisje met een beugel en een zwart joppertje aan. “Dat spul is hartstikke agressief, je gezicht rot er van weg.” Als een vriendin wat van het spul bij haar op een pukkeltje smeert, springt ze woest opzij: “gadver, het stinkt, het is gewoon hoestdrank.”

Wat vinden leerlingen van dit soort directe reclame-acties bij de school? “Stom”, zegt een meisje, “ze gooien alles op de grond en dat spul helpt toch geen reet.”

Een jongen met een lok rood haar over z'n schedel vindt deze methode “wel slim en bij de hand”. Zelf geeft hij geen cent uit aan dit soort zalfjes en watertjes: “Ik draag mijn pukkels met trots.” Ook zijn vriend die naast hem staat en wiens gezicht wel wat ontsierd wordt door pukkels smeert er niets op. “Het gaat toch zeker om het innerlijk”, laat hij stralend weten. “Precies”, zegt een kleinere jongen met een petje achterstevoren op het hoofd: “dat spul is voor die quasi onzekere types.”

Het is werkelijk opvallend hoe weinig paniek er onder de jongens en meisjes heerst over pukkels. “Ach, het gaat vanzelf over, m'n moeder had ze vroeger ook”, wordt in alle nuchterheid medegedeeld.

Als de schooljeugd door de bel naar binnen is geroepen, staan de twee meisjes van La Formule enigszins ontdaan op de brede, verlaten stoep. Uit het karretje komt nog steeds de eentonige rap-dreun en om hen heen ligt het afval van hun stormachtige reclame-actie. “In Buitenveldert deel je gewoon uit, hier grissen ze het uit je handen”, zegt de een. “Ze waren gewoon onbeschoft,” vult de ander aan. Ze beginnen de stoep op te ruimen, dat hebben ze deze morgen bij de instructie meegekregen. “Anders krijgen we een slecht naam. Niet bij de jongeren hoor, maar bij de ouders.”

Een uur later komt een ander tweetal met de mountainbike en het lawaaiige reclamekarretje de binnenplaats van het Montessorilyceum opgereden. Ze twijfelen even of ze zullen doorzetten, want zoals het meisje opmerkt: het is privéterrein. “Kom maar”, wenkt haar mannelijke collega, “als het niet mag sturen ze ons wel weg.” Binnen enkele minuten staat de oplettende conciërge voor hun neus, die ze verzoekt hun commerciële acties buiten de poort voort te zetten.

Een kleine inventarisatie leert dat de leerlingen van deze school de laatste tijd benaderd zijn met tampons, condooms met een nieuw soort zaaddodende pasta, met bijbeltjes, ijsjes en limonade. “Lachwekkend, maar ook een beetje beledigend”, vindt een meisje met lang blond haar de pukkelcampagne. “Als het nou om iets goeds gaat, zoals toen met die condooms, maar dit is allemaal zo commercieel.”

Dat vinden ook de hoogsteklassers die aan de overkant van de straat in de zon zitten. “Bedacht door een oudere heer”, analyseert een van de jongens. “Echt een Veronica-aanpak”, vindt een ander. De volkomen foute muziek die uit het billboard-karretje komt bewijst dat allemaal. “Ridicuul! Daar moet je bij ons op school niet mee aankomen.”

Intussen staat een lerares zich te verbijten over de opdringerige commercie aan schoolpoort. “Ja, ik vind eigenlijk dat dit verboden moet worden. Als het nu nog een ethisch doel had, dan was het anders. Straks staat Mc.Donalds hier voor de deur.” Ze krijgt bijval van een collega. Samen zijn ze het erover eens dat hun leerlingen geen doelwit moeten worden van “commerciële acties”. Eendrachtig stuiven ze het gebouw in om zich te beklagen bij de directie.

De jongen en het meisje van La Formule hebben de spulletjes al weer ingepakt en zwaaiend fietsen ze de straat uit. “We moeten vanmiddag nog een heleboel scholen”, roepen ze nog.

    • Michaja Langelaan