Ieren bezorgen Advocaat veel huiswerk

TILBURG, 21 APRIL. Inclusief plaatsingspremie, merchandising en honoraria voor vriendschappelijke wedstrijden, kan elke speler van het Nederlands elftal 3,5 ton tegemoet zien als op 17 juli in Los Angeles de wereldtitel wordt veroverd. Een plek bij de laatste vier is goed voor ruim 2,5 ton per speler. Deze bedragen zijn echter totaal niet relevant zolang Oranje zo blijft spelen als gisteravond tegen Ierland. Het Groene Leger van Jack Charlton bezorgde het Nederlands elftal een smadelijke nederlaag (1-0) en bondscoach Dick Advocaat een hoop huiswerk.

Twee maanden voor de eerste wedstrijd van Oranje op het wereldkampioenschap gaven de Ieren al vast een voorproefje op een spelsysteem dat weleens gemeengoed kan worden tijdens het mondiale toernooi in de States. Tegen de Britse principes in, speelde Ierland met een agressief vijfmans middenveld en slechts één spits (Tommy Coyne). Het Nederlands elftal wist er geen raad mee en kwam geen moment in zijn spel. De opbouw van de aanval werd in de kiem gesmoord, op de vleugels kregen Roy en Overmars geen kans tegen de respectieve backs Gary Kelly en Terry Phelan. Het traag rondspelen van de bal leverde in de tweede helft één echte kans op: Frank de Boer kopte in de laatste minuut na een voorzet van Marc Overmars op de lat.

Dick Advocaat zal zich moeten afvragen of tegen dit soort ploegen op het WK niet van het vaste stramien moet worden afgeweken. “Het systeem is een hot item, ik zeg er maar liever niets over”, verkondigde Ruud Gullit vorige week. Waarmee hij aangaf dat het voor hem nog niet vaststaat dat het Nederlands elftal met drie verdedigers, vier middenvelders en drie spitsen gaat opereren, zoals in de aanloop naar Amerika tot nog toe gebruikelijk is geweest. Gisteren kwam Oranje in elk geval op het middenveld een speler te kort, waardoor de aanvalslijn werd afgesneden van de rest van het team. Hoewel Jack Charlton achteraf verklaarde dat zijn ploeg in de warmte van de VS nooit de agressie in de duels zal kunnen leggen als gisteravond noodzakelijk was in het koele stadion van Willem II, mocht deze botsing van systemen toch als een leerzame les voor de tactiek op het WK worden beschouwd. Oranje zal een antwoord moeten vinden op ploegen met een sterk bezet middenveld. Zonder de vleugelspitsen, maar met een dubbele bezetting van halfspelers op de flanken is het ook mogelijk aanvallend voetbal te spelen.

Bondscoach Dick Advocaat zoekt de oplossing vooralsnog in het huidige concept. “We zullen tegen teams met één spits geduld moeten opbrengen bij het rondspelen van de bal. Ga je mee in hun spel dan lijd je balverlies. Het neemt niet weg dat ik me zal beraden over de speelwijze. Wedstrijden als vanavond krijg je vooral vanaf de tweede ronde als je de betere teams treft.”

Voor de twee internationals die een WK-examen moesten afleggen was de wedstrijd een negentig minuten durende nachtmerrie. Stan Valckx werd in de eerste helft gedwongen als rechtsback te opereren. De speler van Sporting Lissabon is echter gewend om in het centrum een tegenstander uit te schakelen. Pas in de tweede helft, toen Aron Winter op rechts kwam te staan en Frank Rijkaard doorschoof naar het midden, kon Valckx wat meer in zijn geliefde zône spelen. Hij had er duidelijk moeite mee om een bijdrage te leveren aan een verzorgde opbouw. Bij de Ierse treffer kwam hij te laat om na een voorzet John Sheridan de aanstormende Tommy Coyne het scoren te beletten. “Toch was ik de eerste die reageerde”, verdedigde Valckx zich. “Ik dacht dat er sprake was van buitenspel. Natuurlijk ben ik niet echt tevreden. We hadden stiekem gehoopt dat Ierland met twee spitsen zou spelen. Toen dat niet gebeurde was het even wennen.”

Debutant Edgar Davids verschool zich te veel in het geweld op het middenveld. Slechts sporadisch stuurde hij Bryan Roy de diepte in. Persoonlijke duels probeerde de Ajacied zoveel mogelijk te vermijden. Davids was ook alles behalve gelukkig met zijn eerste optreden, maar Advocaat toonde nog enig mededogen. “In een slecht draaiend elftal is het moeilijk om je te bewijzen. Dan ga je als nieuweling zelf ook onder je niveau presteren.”

Het Nederlands elftal raakte in de tweede helft bijna zijn complete as kwijt. Ronald Koeman, Wim Jonk en Dennis Bergkamp, die volgende week woensdag een Europa-Cupwedstrijd moeten spelen, bleven op verzoek van hun coaches achter in de kleedkamer. Daardoor werd rechtsbuiten Gaston Taument noodgedwongen ingezet als schaduwspits, De Wolf kwam als laatste man op de positie van Koeman terecht. Advocaat had dus eigenlijk een centrumspits te weinig geselecteerd. “Ik kreeg pas donderdagavond het verzoek van Inter om Bergkamp en Jonk een halve wedstrijd te laten spelen, terwijl ik die ochtend al de selectie had bekendgemaakt”, verklaarde de bondscoach de technische onvolkomenheid. Ronald Koeman lichtte Advocaat dinsdagavond pas in over het verzoek van Johan Cruijff om niet een hele wedstrijd te spelen. Terwijl de trainer van FC Barcelona die wens zondagochtend al kenbaar had gemaakt tegenover de tv-camera's van RTL. De communicatie tussen Cruijff en Zeist is dus nog steeds even gebrekkig.

Het Nederlands elftal werd gisteravond met compact spel niet alleen op tactisch gebied de les gelezen, ook qua vechtlust konden ze niet tippen aan de Ieren. Hun coach Jack Charlton, die een uitstekende wedstrijd had gezien, sprak de verwachting uit dat Oranje nu in de resterende voorbereidingstijd wel de mouwen zal opstropen. De Ieren waren naar Tilburg gekomen met drie dertigers: doelman Bonner (33), Kevin Moran (37) en Ronnie Whelan (32). De meeste spelers hebben een slopend seizoen achter de rug in de Engelse premier league. Desondanks toonden ze maximale inzet. Bij Oranje zette niemand een stapje extra. Niet een speler verdiende de gebruikelijke gage van 7.500 gulden voor een vriendschappelijke interland.