Het streepjeskostuum van Mario Caraceni; Milanees maatwerk uit de koeling

Caraceni, via Fatebenefratelli 16, Milaan. Inl 00-3926551972.

In Milaan woedt de klopjacht van onderzoeksrechter Di Pietro onverminderd voort, kreunt het economische leven onder het recessiedrama en is de lire niet veel stabieler dan de roebel. zo luidt de teneur van diverse nieuwsbrengers. Maar de drukke werkzaamheden van de befaamde Milanese kleermaker Mario Caraceni geven een heel andere kijk op het zogenaamde ineengestorte zakenleven.

Afgezien van de suïcide van ex-Feruzzi topman Raul Gardini heeft hij geen zuchtje tegenslag gevoeld. Milaans immer onberispelijk uitgedoste zakenwereld bespaart niet op textiele essentialia als het maatpak. Wie zich in deze stad presenteert met een poverty look graaft zakelijk gezien zijn graf. Maniakale hang naar perfectie is bij veel Milanese mannen zo ver doorgeslagen dat pakken van Valentino, Giorgio Armani en andere klinkende namen niet serieus worden genomen. Een Italiaan met traditionele smaakopvattingen vindt ze te modieus; de kritische Milanees acht dergelijke pakken vanwege hun industriële verwerking - geplakte binnenvoering en mediocre afwerking - ondraagbaar. Kwaliteitsdrang, gecombineerd met het kledingprincipe van non farsi notare - niet opvallen - maar wél rondlopen in het ultieme pak, doet Caraceni's bedrijf floreren.

Nieuwe klanten moeten enig geduld hebben. Wie nu een ontmoeting wil arrangeren krijgt het verzoek om over een paar maanden terug te bellen. Dat is niet alleen het gevolg van een royaal klantenbestand: Caraceni's stoffen gaan rond deze tijd voor enkele maanden in frigo, om er pas half september weer uit te komen. Volgens de kleermaker hebben de warme maanden geen goede invloed op de wol, zodat hij zijn voorraad in de koeling laat overzomeren. In confectiekringen van lager allooi wordt deze handelswijze nauwelijks begrepen maar ze behoort sinds generaties tot de standaardprocedure van het Milanese familiebedrijf.

Caraceni betrekt de meeste stoffen uit eigen land en Engeland. Vaak zijn ze exclusief voor hem geweven; de toekomstige drager weet zich verzekerd van een bijzonder patroon of miniem kleurdetail. Als de nieuwe stof op het atelier aan de via Fatebenefratelli aankomt kan volgens Caraceni niet meteen aan het pak worden begonnen. Eerst moet de stof riposare - een beetje uitrusten.

Met de stoffenkeuze zijn klant en Caraceni gemiddeld twee uur in de weer. Ook druk bezette industriëlen, media-tycoons en politici ontkomen niet aan Caraceni's verhandeling over welke stof hun het beste past. Zelf kiezen kan een ernstige vertraging opleveren. Een klant mag voorkeur hebben voor donkergrijs met ingeweven felblauw streepje, een streepje dat zich bovendien op een meter afstand nauwelijks laat onderscheiden, als het Caraceni niet kan bekoren zal hij alles doen om hem op andere gedachten te brengen. “Binnenshuis kunt u dit hebben maar in buitenlicht staat blauw u niet geraffineerd.” Als de kleermaker zijn zin niet krijgt, werpt hij de balkondeuren open, houdt de stof in het licht, schudt meewarig het hoofd en verzucht dat het niet zal gaan.

Blijft cliënt bij zijn keuze, dan stapt Caraceni naar een ander balkon, met zuiderlicht. Hij waarschuwt ditmaal goed op te letten, want bij deze lichtval zal de onmogelijkheid van het blauwe streepje duidelijk worden. Eventueel mag de klant de stofsoort behouden maar dan met een dun rood streepje, dat is onder alle lichtomstandigheden een veel betere keus. De blauw gestreepte stof gaat terug in het schap en Caraceni laat zijn medewerkers de maat nemen.

Anderhalve maand nadien ontvangt de klant een bevestigingsbrief en een uitnodiging voor de eerste pasfase. Tijdens dat bezoek moet de bewuste persoon een dik vest vol losse lijntjes aan waarmee de precieze vorm van het lichaam wordt bepaald. De benen worden in soortgelijk materiaal gehesen. Met krijtjes en getrek aan draadjes voltrekt zich de eerste fitting. La seconda prova vindt weken later plaats. Na de derde sessie volgt de brief met het heuglijke nieuws en een terloopse herinnering aan de prijs van vier miljoen lire. Op die basisprijs van ruim vierduizend gulden wordt nooit afgedongen. Non si fa - zoiets doet men niet.

Om de levensduur van een pak te verlengen willen vooral Nederlanders nogal eens een tweede broek te laten maken. Een dergelijk verzoek wordt met diep dédain aangehoord. Caraceni is bereid tot een Dutch construction maar stelt wel dat een versleten broek in de beschaafde wereld het signaal is voor een nieuw pak. Caraceni heeft ook minder zuinige klanten. Zo omvatte één order driehonderd pakken voor een Amerikaan die zich vijf identieke garderobes wenste voor zijn verschillende huizen.

Trouwe klant is ook l'avvocato Gianni Agnelli. In Italië wordt de Fiat-topman als een van de elegantste mannen beschouwd en de Corriere della Sera bezingt Caraceni's maatwerk regelmatig. Agnelli heeft een makkelijker figuur dan een andere vaste klant van naam: Karl Lagerfeld. Caraceni heeft de grootste moeite om de kogelronde mode-ontwerper een zweem van elegantie te geven.

Blind herkent de kleermaker of een pak van zijn hand is. Als niet waarneembaar maar tastbaar handelsmerk heeft hij achter het gaatje in de revers een lusje genaaid dat een ingestoken bloemsteel op z'n plaats moet houden. Het lijkt een klein detail, maar Caraceni spreekt van een visuele ramp als iemand in zijn pak rondloopt met een scheefgezakte bloem. Ook prins Bernhard liet zich door Caraceni de maat nemen. Dankzij het Milanese lusje hoeft de natie geen angst te hebben dat de anjer tijdens een officieel diner in een bord soep plonst.

    • Yvo van Regteren Altena