Bastiaans moet zich voor tuchtcollege verantwoorden

ROTTERDAM, 21 APRIL. Professor dr. J. Bastiaans, bekend geworden door experimenten met LSD op Holocaust-slachtoffers, moet zich volgende week voor het medisch tuchtcollege verantwoorden voor een afkick-experiment met de drug ibogaïne. Afgelopen zomer kwam hierbij in hotel Het Witte Huis in Oegstgeest een Duitse drugsverslaafde uit Aken om het leven. De Leidse Inspectie voor de geestelijke gezondheid heeft aangifte gedaan.

Over ibogaïne als afkickmiddel is in de Verenigde Staten al enkele jaren een discussie gaande. Het witte poeder, een extract van een plant die in het Westafrikaanse land Gabon groeit, heeft een sterk hallucinerende werking. Het wordt in Gabon gebruikt bij initiatie-rites, waarbij jongeren in contact worden gebracht met de voorvader Bwiti.

In de Verenigde Staten heeft het middel de laatste jaren sterk de aandacht getrokken als afkickmiddel. Ibogaïne zou afkick-verschijnselen van drugs, nicotine of alcohol onderdrukken. Één behandeling met ibogaïne zou in sommige gevallen voldoende zijn om permanent van de drugs te raken. In 1962 probeerde H. Lotsof met een groep van zeven heroïneverslaafden ibogaïne uit. Vijf van hen hadden geen behoefte meer aan heroïne toen het middel was uitgewerkt. Lotsof werd sindsdien een enthousiast verkondiger van de genezende werking van ibogaïne.

In 1986 richtte hij het bedrijf NDA International op, drie jaar later wist hij Bastiaans voor het middel te interesseren en begon hij met diens hulp verslaafden te behandelen. In Nederland is het inmiddels uitgetest op zo'n zestig drugsverslaafden bij afkick-sessies die in het diepste geheim plaatshadden in hotel Het Witte Huis in Oegstgeest, tegenover de Jelgersma-kliniek waarvan Bastiaans jarenlang directeur was. “In Nederland hebben we nog geen ervaring opgedaan met het middel, dat wilde ik veranderen”, aldus Bastiaans, die verder elk commentaar weigert.

Een drugsverslaafde uit Heerlen en zijn Duitse vriendin meldden zich afgelopen zomer aan voor een behandeling met ibogaïne. De man gebruikt nu geen heroïne meer, de vrouw overleed nadat ze het middel kreeg toegediend.

Beiden werden tijdens het experiment in de gaten gehouden, maar de vrouw wist buiten bereik van de camera te komen en raakte in de loop van de nacht in ademnood. Reanimatie mocht niet meer baten. Bastiaans vermoedt dat ze tijdens het experiment heroïne heeft gebruikt, wat fataal kan zijn.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van WVC was uit het “geruchtencircuit” wel iets bekend over de experimenten van Bastiaans. Het middel staat niet op de Opiumlijst en is evenmin een verboden medicijn. Bastiaans zou zich voor het tuchtcollege moeten verantwoorden voor de gevolgde procedure.

Volgens M. Lap van het Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs is er over het experiment extreem geheimzinnig gedaan. “Maar voordat je het op mensen uitprobeert, moet je een hele procedure van testen op dieren aflopen. Deze mensen hadden kennelijk haast, vergelijk het met het gebruik van AIDS-medicijnen die nog niet zijn goedgekeurd op patiënten.” Lap vindt het terecht dat Bastiaans voor het Medisch Tuchtcollege komt: “Er spreekt een mentaliteit uit van: met junks mag alles, die zijn toch afgeschreven.”