'Streaken' bij Delfts Filmhuis

Themroc, do/vr 20.00 uur; The Night Porter, do/vr 22.00 uur; Andy Warhol's Dracula, vr/za 0.15 uur; Alice in den Städten, za t/m ma 20.00 uur; Chinatown, za t/m ma 22.00 uur; Solaris, zo 14.30 uur; Angst essen Seele auf, di/wo 20.00 uur; American Graffiti, di/wo 22.00 uur.

Het werkwoord 'streaken' heeft de in 1990 herziene Woordenlijst Nederlandse taal gehaald, maar de betekenis is bijna vergeten. De streak-rage duurde immers maar kort, en vond haar hoogtepunt op 2 april 1974, toen een naakte man er tijdens de Oscaruitreiking in slaagde heel snel voor het oog van de camera's voorbij te flitsen en presentator David Niven de grap ontlokte dat de streaker succes oogstte met 'het ten toon spreiden van zijn tekortkomingen'. De op publiciteit beluste exhibitionist heette Robert Opal en zou vijf jaar later vermoord worden in zijn sexshop in San Francisco.

Wie het deze week lukt streakend een kaartje te kopen voor een film in de jubileumweek van Filmhuis Delft krijgt slechts een gratis kopje koffie. Met deze symbolische, maar effectieve poging het tijdsbeeld van twintig jaar geleden in de herinnering te roepen, typeert een van de aardigste kleine filmhuizen het klimaat waarin het destijds ontstond.

De cinefielen uit de geboortegolf meenden recht te hebben op eigen filmtheaters, waar de films vertoond werden waar de officiële bioscopen ten onrechte geen brood in zagen. Toch was destijds meer dan de helft van de acht, in 1974 voor het eerst in Nederland vertoonde, films uit het aardige Delftse feestprogramma gewoon in de vermaledijde theaters van de Nederlandse Bioscoopbond te zien, zelfs Andrei Tarkovski's metafysische science fiction-film Solaris en de cult-klassieker Andy Warhol's Dracula.

Het jonge publiek, dat de ene avond genoot van nauwelijks alternatief te noemen Hollywood-hits als Chinatown van Roman Polanski en American Graffiti van George Lucas, wilde de volgende dag in de filmhuizen wel eens kennis nemen van toppers uit de 'neue deutsche Welle': Rainer Werner Fassbinders Angst essen Seele auf (Alle Turken heten Ali) of Alice in den Städten, nog steeds mijn favoriete film van Wim Wenders.

De grootste filmhuis-hit dat jaar was een excentriek en anarchistisch juweeltje van de eveneens vergeten Franse regisseur Claude Faraldo. In Themroc stootte de tot de status van oermens vervallen fabrieksdirecteur Michel Piccoli uitsluitend onverstaanbare klanken uit en zijn naaktheid duurde langer dan enkele streak-seconden.

Filmhistorisch interessant is de vraag hoe het publiek van Schindler's List nu zou reageren op de destijds zeer omstreden film The Night Porter, waarin Charlotte Rampling in de masochistische ban komt van de voormalige kampbeul Dirk Bogarde.