Radiocontact met 4 vermiste VN-soldaten

DEN HAAG, 20 APRIL. Het ministerie van defensie heeft met vier van de vijf Nederlandse VN-waarnemers die vermist waren in Bosnië weer radiocontact.

Zij kunnen zich vrij bewegen al maken de Serviërs het hen nog moeilijk om buiten de dorpen waar zij zijn gestationneerd hun werk te doen.

Zij worden soms uren opgehouden bij wegversperringen van de Bosnische Serviërs en moeten keer op keer uitleggen wat hun functie is en waar ze naar op zoek zijn, aldus een woordvoerder van Defensie.

Alleen met majoor Van Baal, die tien dagen geleden tegen het advies van de Verenigde Naties in naar Sarajevo vertrok om verlof op te nemen, is nog geen contact.

Minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking heeft vanochtend op de radio gepleit voor méér grondtroepen van het Westen voor Bosnië. Volgens Pronk moeten de Serviërs door het versterken van de internationale vredesmacht de overtuiging krijgen dat het de internationale gemeenschap 'menens' is.

Omdat de troepen van de Verenigde Naties alleen een vredesbewarende taak hebben zijn bombardementen vanuit de lucht alleen toegestaan als de VN-troepen direct in gevaar komen. De luchtmacht noch de grondtroepen, die de VN ten dienste staan, hebben geen vredesopleggende taak en zij opereren met instemming van de strijdende partijen in Bosnië.

Binnen de NAVO wordt druk overleg gevoerd of vliegtuigen van de NAVO ook tot actie kunnen overgaan als de bevolking van de 'veilige gebieden' direct in gevaar komt zoals in Goradze het geval was. Voor grondacties is door de Veiligheidsraad nooit een mandaat verleend. De grondtroepen moeten wel de bevolking van de 'veilige gebieden' beschermen en medewerking verlenen aan de doortocht van humanitaire transporten.

De uitspraken van Pronk wekken op het ministerie van Defensie steeds meer irritatie en sommige hoge militairen vrezen dat de militaire en politieke opinies van de minister van ontwikkelingssamenwerking de Nederlandse militairen in het voormalige Joegoslavië in verwarring zouden kunnen brengen over het Nederlandse beleid. Minister Ter Beek heeft bij herhaling gezegd dat Nederland niet meer grondtroepen kan leveren omdat er onvoldoende getrainde beroepsmilitairen voor handen zijn.

In kleine kring heeft Ter Beek laten weten dat Pronk voor zichzelf spreekt en geen kabinetsstandpunt inneemt. De veiligheid van de Nederlandse troepen is door de acties van de laatste dagen niet in gevaar gekomen, zo zegt Defensie. Vrijdagmiddag zal de Tweede Kamer met de ministers van buitenlandse zaken en defensie over de nieuwe situatie in Bosnië spreken. Een meerderheid van de Kamer wil dat Nederland zich politiek actief inzet om het Servische geweld in Bosnië te keren. De parlementariërs wilden aanvankelijk een spoeddebat maar nu leggen ze zich neer bij een mondeling overleg.