Professor uit Kenia 'redt' Zuid-Afrika

JOHANNESBURG, 20 APRIL. De eer gaat niet naar internationaal befaamde onderhandelaars Henry Kissinger en Lord Carrington. Toen zij vorige week reeds na twee dagen teleurgesteld Zuid-Afrika verlieten, viel niemand op dat een fors aangezette Keniaanse professor van het internationale onderhandelingsteam de moed niet opgaf en achterbleef. Verwoed bleef hij de drie hoofdrolspelers Buthelezi, De Klerk en Mandela bestoken met nieuwe voorstellen: “Ik zei, laten we een Afrikaanse oplossing proberen.” Professor Washington Jalango Okumu bereikte het wonder en redde, in de woorden van menig Zuidafrikaanse en Keniaanse krant vanochtend, het land van een burgeroorlog.

De drie machtigste Zuidafrikaanse leiders prezen gisteren Okumu uitbundig op hun persconferentie in Pretoria waar ze hun overeenkomst bekendmaakten. “Het was een nederige en simpele opdracht”, aldus Okumu. “Het is een grootse dag voor Afrika en de wereld. Afrika kan zijn eigen problemen oplossen.”

Okumu noemde op de persconferentie “Mandela mijn vader en mentor en Buthelezi mijn broer en vriend”. Okumu is een panafrikanist. In de geest van deze filosofie benaderde hij in 1978 premier John Vorster om de vrijlating te bewerkstelligen van Mandela. Hij was nauw bevriend met Afrikaanse nationalisten van het eerste uur als de Keniaan Oginga Odinga en de Tanzaniaanse leider Julius Nyerere.

De in 1936 in West-Kenia geboren hoogleraar economie werkte bij de Verenigde Naties en studeerde in Cambridge en Harvard, waar hij college liep bij Henry Kissinger. Zijn eerste aanvaring met het Keniaanse gezag had eind jaren zestig plaats toen hij als commercieel manager bij de nationale spoorwegen corruptie aan de kaak stelde. Daarvoor moest hij boeten: hij verdween twee jaar achter de tralies. Hij verleende zijn diensten aan de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en adviseerde de Zambiaanse regering van Kenneth Kaunda bij haar economische beleid. In London gaf hij advies aan Europese zakenlui over investeringen in Afrika.