Financiële belangen bepalen oefenkalender

TILBURG, 20 APRIL. Oefening baart kunst. Dat is een oud gegeven, maar maakt het ook uit tegen wie? Het Nederlands elftal heeft op weg naar het wereldkampioenschap niet gekozen voor de weg van de meeste weerstand. Het rijtje van sparringpartners bestond tot nog toe uit Tunesië (2-2) en Schotland (1-0). Vanavond volgt Ierland in Tilburg en over vijf weken zal Oranje het weer opnemen tegen Schotland (27 mei in Eindhoven), terwijl later ook Hongarije (1 juni in Eindhoven) en Canada (12 juni in Toronto) als opponenten aantreden. Geen tegenstanders om slapeloze nachten van te krijgen.

De oefenkalender van het Nederlands elftal kwam tot stand in samenspraak met secretaris Jan Huijbregts, bondscoach Dick Advocaat en enkele bestuursleden van het sectiebestuur betaald voetbal. Aan het begin van het seizoen kon Huijbregts een map met tien landen overleggen. Ze wilden allemaal sparren met het Nederlands elftal. “Want Oranje is een verrekt aantrekkelijke tegenstander die een hoge commerciële waarde vertegenwoordigt”, meent technisch bestuurslid Karel Jansen.

Bondscoach Dick Advocaat streepte een aantal kandidaten weg en voegde enkele anderen toe aan het rijtje. Er ontstond een verlanglijstje met Ierland, Schotland, Spanje, Frankrijk en Zwitserland. Met de laatste drie werd om uiteenlopende redenen geen overeenstemming bereikt. Afspraken werden niet nagekomen of de speeldata leverden problemen op. De KNVB kreeg ook uitnodigingen van Mexico, de Verenigde Staten en Zuidamerikaanse landen. Ingaan op die invitaties had onherroepelijk op bezwaren van de clubs gestuit.

Het rijtje oefenpartners dat uiteindelijk uit de bus rolde, vormde een compromis tussen technische en financiële belangen. Dit laatste aspect speelde wel degelijk een rol. “Maar de bondscoach heeft altijd de doorslaggevende stem”, benadrukt Karel Jansen.

Er bestaan drie bronnen van inkomsten. De recettes (in geval van thuiswedstrijden), de tv-rechten en de boarding. Uitwedstrijden leveren de bond altijd meer op, want dan betaalt de gastheer de kosten en een vergoeding. Maar aangezien het contract dat de KNVB met het Duitse marketingbureau UFA afsloot over de tv-rechten (die werden doorverkocht aan RTL) de bond verplicht om 21 wedstrijden in drie jaar te verzorgen, moesten er ook in Nederland drie oefenwedstrijden worden gepland. Niettemin zal 'Zeist' aan de oefensessie een batig saldo van vele miljoenen guldens overhouden. De rechten van de uitwedstrijden zijn verkocht aan de NOS in een 'packagedeal'. Met de Schotten werd een afspraak gemaakt op basis van reciprociteit, ofwel wederkerigheid. Ieder land krijgt de inkomsten van zijn eigen thuiswedstrijd.

Rest de vraag of bondscoach Dick Advocaat zich uiteindelijk ook heeft kunnen vinden in het kwintet tegenstanders. Zijn collega Berti Vogts van regerend kampioen Duitsland hanteerde heel andere maatstaven toen hij het oefenprogramma voor 'Die Mannschaft' samenstelde. De Duitsers togen tijdens de winterstop naar de Verenigde Staten en Mexico, waar voor de tweede keer in vriendschappelijke interlands de velden werden getest en de spelers de warme dan wel vochtige klimatologische omstandigheden al vast aan den lijve konden ondervinden. Er stonden oefenduels op het programma tegen Argentinië, de Verenigde Staten en Mexico. De Duitsers bootsten het WK in die zin ook nog na, dat er drie wedstrijden in acht dagen werden afgewerkt. Viermaal werd een tijdzône doorbroken. Onlangs speelde Duitsland in eigen land ook tegen Italië.

Jan Huijbregts heeft Dick Advocaat op de hoogte gesteld van de invitatie van de Verenigde Staten om daar te oefenen. De secretaris betaald voetbal zei erbij dat het financieel geen aantrekkelijk aanbod was. Daarop nam Advocaat genoegen met een interland tegen Canada op 12 juni in Toronto, kort voor het WK waar Nederland op 20 juni de spits afbijt tegen Saoedi-Arabië. De bondscoach: “Wij hadden dit seizoen geen winterstop, dus zo'n serie wedstrijden als Duitsland heeft gedaan was ook om praktische redenen niet uitvoerbaar. Ik ben niet ontevreden met onze tegenstanders. Acclimatiseren zullen we in Amerika ter plekke moeten doen.” Dat er drie wedstrijden staan gepland tegen Engels voetballende teams, die er tactisch toch wat achterhaalde ideeën op nahouden, vindt Advocaat evenmin een bezwaar. Op het WK zal defensief countervoetbal met één spits ongetwijfeld hoogtij vieren. “De Ieren benaderen dat soort spel toch ook wel”, vindt Advocaat, die in zijn oefenprogramma voor Amerika rekening houdt met defensieve tegenstanders. “Wat de Schotten betreft, vind ik dat zij geen slecht team hebben. Het middenveld is hetzelfde als op het EK van '92. En in Glasgow heeft tijdens de voorronde voor het WK geen enkel land kunnen winnen. Je gaat dus uit van het negatieve als je deze ploeg als matig kwalificeert.”

Het Nederlands elftal kan Ierland, tegenstander van vanavond in het stadion van Willem II, ook treffen op het WK. Dat gebeurt wanneer Oranje winnaar wordt van Groep F en de Ieren op de tweede plek eindigen in Groep E. Het laatste treffen tussen de twee landen vond plaats tijdens het WK van 1990. Beide teams spanden zich toen in het laatste kwartier bij een stand van 1-1 niet meer in omdat ze met dat resultaat alle twee verzekerd waren van de volgende ronde. Hoewel Nederland door die remise vervolgens Duitsland ontmoette.

Het lijdt geen twijfel dat Edgar Davids tegen de Ieren zal debuteren in het Oranje-shirt. Marc Overmars neemt naar alle waarschijnlijkheid in de aanval de rechtsbuitenpositie weer over van Gaston Taument. Dat werd gisteren duidelijk na een chaotisch verlopen training op het terrein van Taxandria. De spelers moesten na tien minuten het veld weer verlaten omdat er te veel publiek op de grasmat liep. Vluchten kon niet meer, want de bus zat vast tussen de geparkeerde auto's. Nadat officials het publiek enigszins achter de lijnen had gekregen, werd de training toch hervat. Later ontstak bondscoach Dick Advocaat in woede omdat de bus opnieuw niet kon vertrekken. In het hotel in Oisterwijk, waar de selectie logeert, was die ochtend de WK-gekte al volledig losgebarsten. Talrijke tv-ploegen uit Nederland, maar ook uit andere landen, sleepten de ene na de andere speler voor de camera voor de meest krankzinnige vragen. Met het vierde WK binnen twintig jaar in aantocht, leert de KNVB nog elke dag bij.