Buitenlandse beleggers vrezen verlies CDA

AMSTERDAM, 20 APRIL. De houding van de vier grote Angelsaksische effectenhuizen, Morgan Stanley, Salomon Brothers, Goldman Sachs en JP Morgan, die samen met een handvol anderen de internationale stemming op de financiële markten bepalen, over de Nederlandse verkiezingen is eenduidig: eerst 3 mei afwachten, en vervolgens het oordeel over het Nederlandse beleggingsklimaat uitstellen tot de definitieve vorming van de coalitie. Als het CDA daar niet bij zit, is er een probleem.

Een overschot op de betalingsbalans, een harde gulden en een twee-partijenkabinet met christen-democraten: veel verder gaat de kennis van de meeste internationale obligatiebeleggers over Nederland niet. Nu de laatste factor van de drie dreigt weg te vallen zijn Nederlandse staatsobligaties volledig uit de gratie.

Nog vorig jaar kochten vooral Amerikaanse en Britse belegers spectaculaire hoeveelheden Nederlands schuldpapier, joegen zo de koersen omhoog en daarmee de effectieve rente naar beneden tot 5,5 procent. Maar sindsdien is de glans van de Nederlandse staatsschuld af.

Inflatie-angst in de Verenigde Staten gaf de Europese obligaties een duw naar beneden, en elke Amerikaanse renteverhoging klinkt sindsdien door op de Europese markt. Nederland heeft het daarbij extra zwaar te verduren. Door een veranderde berekening door het Centraal Bureau voor de Statistiek kwam de inflatie in februari plotseling een half procent hoger uit op 3 procent, om in maart naar 2,9 procent te zakken. De rentevergoeding op obligaties stijgt door hogere inflatieverwachtingen. Recentelijk is ook de samenstelling van toekomstige Nederlandse regering een bron van zorg voor buitenlandse beleggers: de begrotingsdiscipline die ze van Nederland gewend zijn, is een onzekere factor geworden. Gisteren daalden door verkopen de obligatiekoersen zo sterk, dat de kapitaalmarktrente omhoog schoot tot 6,8 procent, vanmorgen onveranderd bleef en nu ruim boven de Duitse rente ligt.

Jochem Fels, Nederland-specialist voor de Amerikaanse effectenbank Goldman Sachs vanuit Frankfurt: “Buitenlandse investeerders zijn nu erg nerveus en afwachtend over Nederland. Vier even grote partijen zijn er veel coalities denkbaar. Mochten buitenlandse investeerders het idee krijgen dat het CDA buiten de coalitie wordt gelaten, dan wordt dat gezien als een slecht teken voor Nederlandse obligaties. De christen-democraten hebben een goede financiële reputatie, en vooral Lubbers. Die gaat toch al weg, en als zijn partij dan ook nog geen deel uitmaakt van de regering, is dat slecht nieuws.” Fels denkt dat als de PvdA de grootste partij wordt, de reacties op de markt aanvankelijk negatief zullen zijn. “Hoewel jullie minister van financiën een goede reputatie heeft in het buitenland.” Wanneer zowel CDA en PvdA in het volgende kabinet zitten, zal de reactie getemperd zijn.

“Als het CDA niet meedoet, dan zal het zeker een negatieve impact hebben op de markten”, zegt ook Wike Groenenberg, econoom bij Salomon Brothers in Londen. “Er is hier al twijfel over de stabiliteit van een driepartijencoalitie, en dat wordt alleen maar sterker als de christendemocraten daar dan ook nog geen deel van uitmaken.” Salomon Brothers adviseert cliënten dan ook voorlopig aan de zijlijn te blijven totdat de uitslag van de verkiezingen er is, of zelfs te wachten tot de formatie. “Tot die tijd zal het opgelopen renteverschil met Duitsland niet teruglopen.”

JP Morgan-analist Van Gulik in Brussel verwacht een verslechtering van de overheidsfinanciën. “Bovendien geloven veel Angelsaksische beleggers dat de oplopende werkloosheid zal worden tegen gegaan met lagere rentetarieven om de economie te stimuleren, en dat zou de gulden verzwakken.” JP Morgan verwacht dat de nervositeit tot aan het eind van de kabinetsformatie doorgaat. “Tot die tijd wachten de Angelsaksische huizen nu af. En zij zetten de toon voor de rest.”

Morgan Stanley liet onlangs al weten de weging van Nederlandse staatsobligaties in de beleggingsportefeuille sterk te hebben teruggebracht. Econoom Richard Davidson is echter terughoudend over grote politieke veranderingen in Nederland. “Nederland heeft een goede reputatie voor wat betreft de overheidsfinanciën, en die reputatie is gevestigd onder een sociaal democratische minister van financiën.” Als de PvdA de overhand krijgt in een nieuwe regering, maakt dat volgens Davidson dan ook niet zo veel uit. “Maar dat verandert als kleine partijen als Groen Links in de regering zouden komen.” Het CDA heeft ook bij hem de absolute voorkeur, “maar over this new guy Brinkman weet ik hoegenaamd niets”.