Britse controverse over herdenking van D-day

LONDEN, 20 APRIL. De herdenking van D-day, de geallieerde landing in Noord-Frankrijk, heeft in Groot-Brittannië tot een pijnlijke controverse geleid tussen oud-strijders en de conservatieve regering. De veteranen winden zich op over het programma van feestelijkheden dat een overhaast ingehuurde PR-firma in opdacht van de regering heeft bedacht om de herdenking van D-day nationaal luister bij te zetten. Het British Legion, de invloedrijke organisatie van oud-militairen, heeft olie op het vuur gegooid door formeel te protesteren tegen plannen voor een jamboree, een feestelijke samenkomst in Hyde Park in Londen, die een van de hoogtepunten van de vijftigjarige herdenking had moeten worden.

“De regering haalt de gebeurtenissen door elkaar. Ik kan niet inzien dat zo'n feestelijke bijeenkomst in Hyde Park en D-day iets met elkaar te maken hebben”, verklaarde luitenant-kolonel Phillip Craesy, de secretaris-generaal van het British Legion. Bij de geallieerde landing in Normandië kwamen 40.000 militairen om het leven. “Verschuif de feestelijkheden maar naar volgend jaar, de 50-jarige herdenking van VE-day (Victory for England-day)”, luidde het advies van Craesy.

Het verzoek van het British Legion brengt de regering in ernstige verlegenheid. De eerste protesten tegen de voorstellen voor feestelijkheden zoals straatfeesten, vuurwerk en galadiners had zij weggewuifd met het verweer dat deze evenementen spontaan uit de bevolking waren voortgekomen en dat ze “de stemming van de natie weergeven”. Gisteren lekte uit dat ze merendeels bedacht zijn door de PR-firma van Sir Tim Bell, de voormalige public relations-adviseur van Margaret Thatcher, van een landelijke zandkastelencompetitie tot kookwedstrijden met als ingrediënt het verfoeide Spam, de uit vleesresten, vet en bloem samengestelde oorlogsdelicatesse.

Dat vergrootte de opwinding van de veteranen-organisaties nog eens over de manier waarop D-day onder de aandacht van de natie zal worden gebracht. Namens hen drong een Labour-parlementariër maandag in het Lagerhuis al aan op het terugbrengen van de herdenkingsevenementen tot niet meer dan een plechtige kerkdienst. Maar de staatssecretaris voor het nationale erfgoed, Iain Sproat, wees dat verzoek van de hand. Zijn argument was dat de jeugd alleen via frivolere festiviteiten meegesleept zou kunnen worden in een nationale bezinning op D-day.

De regering-Major staat zwak in haar argumentatie tegen de veteranen omdat ze tot twee jaar geleden zelfs helemaal niet van plan was enige aandacht aan de geallieerde landing te besteden.

    • Hieke Jippes