Zonder 'gevoelssocialisme' wordt Nederland een chaos

“Een felle rode strook aan het grauwe politieke spectrum” wil de PSP'92 zijn. Het 'abstracte' socialisme is inmiddels vervangen door de mensenrechten. Het gaat vooral om pacifisme en 'zelfemancipatie'. Vijfde aflevering in een serie over nieuwkomers bij de komende Kamerverkiezingen.

HAARLEM, 19 APRIL. De PSP heeft hèm verlaten. Hij was in 1989 afdelingsbestuurslid en raadslid toen zijn partij - “zonder dat ik ook maar een briefje kreeg” - opging in GroenLinks. Het oude postbusnummer wordt nu gebruikt voor PSP'92.

Er waren meer leden die ontgoocheld achterbleven na het verscheiden van de 'oude' PSP. Wie moest nu nog het pacifistische gedachtengoed uitdragen? Eind 1992 richtten zestig sympathisanten daarom PSP'92 op, om “een fel rode strook toe te voegen aan het fletse en grauwe politieke spectrum”. Robroek werd lijsttrekker.

“Het industriëel complex dat moordwapens creëert moet worden uitgeschakeld”, verwoordt de lijsttrekker een van de doelen van zijn partij. Het jargon herinnert aan de PSP, die ook eenzijdige ontwapening voorstond. Toch is er een belangrijk verschil, zegt Robroek op het campagnesecretariaat ten huize van de nummer vier op de lijst, Anand Radhakishun. “De PSP had het socialisme als beginsel, wij baseren ons op de rechten van de mens. Het socialisme is een abstract en tegenwoordig negatief geladen begrip. De rechten van de mens zijn veel aanschouwelijker. Bijna iedereen weet dat ze bestaan.”

PSP'92 gaat uit van 'zelfemancipatie'. “In Nederland wordt teveel bevoogd”, meent de lijsttrekker. “Mensen moeten zelf kunnen bepalen hoe ze willen leven. Nu wordt iedere creativiteit de kop ingedrukt. Als je bijvoorbeeld als werkloze een bedrijfje wilt oprichten word je helemaal gek van het aantal regelingen.” Te veel bevoogding - het klinkt heel liberaal. “Nee, het heeft niets te maken met het mensbeeld dat de VVD erop nahoudt”, zegt Robroek snel. “De VVD gaat uit van economisch liberalisme, wat neerkomt op het recht van de sterkste en waar een deel van de mensen aan onderdoor gaat.”

Het socialisme mag zijn vervangen door de rechten van de mens, zijn partij heeft het socialisme niet overboord gezet, verzekert Robroek, bijgevallen door campagneleider Radhakishun. Pacifisme, socialisme en anti-racisme zijn onlosmakelijk verbonden. “En dan bedoelen we niet het salonsocialisme van de PvdA en GroenLinks of het nationaal-socialisme van de Socialistische Partij”, zegt Radhakishun. “Wij staan voor het gevoelssocialisme, waarin geen ongelijkheid bestaat en dat uitgaat van solidariteit.”

Vanuit het secretariaat in Haarlem - een kamertje met bureau en computer - voert PSP'92 campagne. Veel reacties kreeg campagneleider Radhakishun op het televisie-spotje waarin de lijsttrekker - gekleed - uit het IJsselmeer loopt en een PSP'92-vlag plant. “Gelukkig, jullie zijn er weer”, belden veel mensen door. De verkiezingsaffiches zijn getooid met leuzen als: 'Kijk oma daar vliegt je AOW. De luchtmobiele brigade: ƒ 6.000.000.000'.

Een andere poster meldt: 'Als dit nog even zo doorgaat... wordt Uw uitkering betaald in bloembollen'. “Onze spreuken zijn gebaseerd op dubbelzinnigheid”, legt Radhakishun uit. “Aan de ene kant is de grens van het bestaansminimum bereikt, aan de andere kant herinneren bloembollen aan de oorlog. Zo wijs je vooral ouderen erop dat je wanneer je racisme steunt, uitkomt op oorlog.” De posters zijn gedrukt met soya-inkt op papier van produktiehout uit Scandinavië. “Kost wat meer, maar het is milieuvriendelijk”, zegt Robroek.

Drie à vier zetels hopen Robroek en Radhakishun te veroveren bij de Kamerverkiezingen. Als hun partij niet in de Kamer komt, loopt het slecht af met Nederland, belooft Radhakishun: “Als de krankzinnige bewapeningswedloop en de driedeling van de maatschappij in elite, middengroep en een groeiende onderkant onverminderd doorgaan, dan is het hier binnen afzienbare tijd een chaos.”