VN willen weg vrij voor acties 'safe areas'

NEW YORK, 19 APRIL. De VN hebben de NAVO gevraagd in te stemmen met eventuele luchtaanvallen ter bescherming van de 'veilige zones' in Bosnië. Met die luchtaanvallen moet volgens secretaris-generaal Boutros-Ghali niet alleen VN-personeel in die gebieden worden beschermd, maar ook de bevolking zelf. Rusland heeft zich inmiddels tegen dit plan uitgesproken.

De NAVO wil pas over het verzoek beslissen als de lidstaten eerst “de politieke wil” tonen om er positief op te reageren. Dat liet de NAVO vandaag weten.

Boutros-Ghali zei gisteren in New York dat hij in een brief aan NAVO-secretaris-generaal Wörner om de bereidverklaring heeft gevraagd. Het verzoek is een reactie op de gebeurtenissen in Gorazde, een van de zes gebieden in Bosnië die vorig jaar door de VN tot beschermd gebied werden uitgeroepen. Ondanks die status is Gorazde door de Serviërs aangevallen. Er zijn wel NAVO-luchtaanvallen uitgevoerd op Serviërs bij Gorazde, maar die zijn slechts ondernomen met het argument dat in Gorazde aanwezig VN-personeel moest worden beschermd. De afspraken met de NAVO voorzien tot nu toe niet in luchtaanvallen ter bescherming van de bedreigde bevolking.

“We kunnen al NAVO-luchtsteun inzetten om VN-troepen te beschermen, maar we hebben de NAVO-raad [van ministers] nodig om instemming te krijgen voor het gebruik van luchtsteun voor andere doeleinden [zoals de bescherming van burgers]”, aldus Boutros-Ghali. Hij drong gisteren overigens niet met zoveel woorden aan op luchtacties in Gorazde.

De andere 'veilige gebieden' zijn Sarajevo, Bihac, Tuzla, Zepa en Srebrenica.

Boutros-Ghali zei zijn initiatief te hebben voorgelegd aan de leden van de Veiligheidsraad, die ermee zouden hebben ingestemd. Dit werd gisteren echter tegengesproken door de Russische VN-ambassadeur, Vorontsov. Hij sprak zich uit tegen het “automatische en willekeurige” gebruik van luchtaanvallen zonder voorafgaand overleg in de Veiligheidsraad. Het is mogelijk dat Rusland in zulke gevallen akkoord gaat met luchtaanvallen, aldus Vorontsov, maar ,laten we de zaak dan eerst in de Veiligheidsraad brengen en erover beslissen”. Vorontsov wees op het gevaar dat luchtaanvallen van de VN-vredesmacht een oorlogspartij zouden kunnen maken en zei dat de VN “heel weinig soldaten hebben in Bosnië, 20.000 of 30.000”. “Dat is niets. Om op de grond ten strijde te trekken zijn 250.000 tot 300.000 man nodig. Die hebben we niet en het is verkeerd te denken dat de VN de strijd kunnen aangaan tegen een van de partijen.”