VN: Navo-steun voor bescherming bevolking Bosnië

SARAJEVO, 19 APRIL. De Verenigde Naties hebben de NAVO gevraagd in te stemmen met luchtaanvallen ter bescherming van VN-personeel èn de bevolking van de 'veilige gebieden' in Bosnië.

Vanochtend hebben de Serviërs hun artilleriebeschietingen op Gorazde na een rustige nacht hervat. De situatie in Gorazde is wanhopig. Bij Sarajevo maakten Servische soldaten zich meester van achttien zware wapens die in februari onder VN-controle waren geplaatst en die sindsdien door blauwhelmen werden bewaakt. De Serviërs verdwenen met achttien stuks luchtdoelgeschut.

VN-secretaris-generaal Boutros-Ghali heeft zijn NAVO-collega Wörner in een brief om instemming van de NAVO gevraagd met de principiële mogelijkheid om met luchtaanvallen niet alleen VN-personeel in de 'veilige gebieden' te beschermen, maar ook de bevolking. Rusland heeft zich tegen dat verzoek uitgesproken. De Russische Joegoslavië-bemiddelaar Tsjoerkin viel gisteren fel uit naar de Bosnische Serviërs. Tsjoerkin zei zich door hen bedrogen te voelen. Hij suggereerde dat hun leider, Karadzic, zijn eigen leger niet meer in de hand heeft, omdat dat met Karadzic overeengekomen bestandsafspraken schendt. “De Serviërs moeten begrijpen dat ze zaken doen met een supermacht en niet met een bananenrepubliek.”

De Serviërs beloofden gisteren het akkoord van zondag te respecteren. Het voorziet in een staakt-het-vuren, een terugtrekking van de Serviërs tot op drie kilometer van Gorazde, de evacuatie van gewonden en de komst van 350 VN-soldaten. Gisteravond staakten de Serviërs hun beschietingen, maar vanochtend werden ze met volle kracht hervat.

Gorazde was volgens burgemeester Izmet Briga gisteren een stad “van geschreeuw en pijn”. De Serviërs beschoten de stad 's ochtends met drie granaten per minuut, 's middags nog met één granaat per minuut. Het ziekenhuis en het UNHCR-kantoor incasseerden voltreffers. Een VN-woordvoerder zei dat de Serviërs Gorazde beschieten “met de bedoeling burgers te raken”. “Elke conventie verbiedt dat, dus ik neem aan dat we dit oorlogsmisdaden kunnen noemen.”

De bevelhebber van de VN-vredesmacht in Bosnië, generaal Rose, beschuldigde de Serviërs ervan afspraken met Tsjoerkin en VN-gezant Akashi “systematisch en totaal” te hebben genegeerd. De VN, aldus Rose, kunnen daar echter zelf weinig tegen ondernemen: de VN-vredesmacht heeft daar noch de middelen, noch het mandaat voor. “We zijn hier om de vrede te bewaken, niet om een oorlog uit te vechten.”

President Izetbegovic van Bosnië zei gisteren dat “de moslims nu ook op alles of niets spelen”. Het drama-Gorazde heeft de moslims “de les geleerd dat we sterk moeten zijn, omdat in deze wereld alleen kracht wordt gerespecteerd”. Zijn plaatsvervanger Ganic verweet gisteren in een tumultueus gesprek met Boutros-Ghali de VN verantwoordelijk te zijn voor “de openbare executie van 70.000 mensen”. (Reuter, AP)