Nieuwe spelregels zorgen in De Meer nu al voor verwarring

AMSTERDAM, 18 APRIL. Als er één spelregel in voetbal is die voor problemen zorgt, is het wel de buitenspelregel. In elke wedstrijd doen zich minimaal vijf gevallen van buitenspel voor die omstreden zijn. Menigmaal wordt een duel beslist door een situatie die verdacht is. Maar hoe regelmatig ook in de regel nuances worden aangebracht, van afschaffing lijkt vooralsnog geen sprake. Dat daardoor een negatieve tactische manoeuvre als de buitenspelval niet meer gebruikt zou kunnen worden, is nog niet doorgedrongen tot de degenen die de schoonheid van het voetbalspel bewaken.

Het Ajax-stadion vormde gisteren tijdens de wedstrijd Ajax - FC Twente (6-0) weer het toneel van spraakverwarring rondom een buitenspelkwestie. In de 27e minuut bij de stand 2-0 in het voordeel van Ajax liep de Ajacied Finidi terug van het doel van FC Twente. Op het moment dat de Nigeriaan achter de Twente-verdediging naar de zijkant van het veld sjokte, werd in het centrum van de Ajax-aanval Ronald de Boer aangespeeld door Blind. De verdedigers van Twente bleven staan omdat zij Finidi achter zich in buitenspelpositie wisten. De Boer mocht zomaar doorlopen met de bal, omspeelde doelman Boschker en scoorde voor alle zekerheid 3-0.

Grensrechter Dolstra achtte het niet nodig voor buitenspel van Finidi te vlaggen, omdat hij meende dat de Ajacied niet 'hinderlijk buitenspel' stond. Scheidsrechter Van Vliet ging op de waarneming van zijn assistent af en liet doorspelen. Dit tot grote verbazing en woede van de Twentenaren. Bij het eindtoernooi om de wereldtitel over twee maanden wordt bij hinderlijk buitenspel niet meer gevlagd en gefloten. “Ik dacht dat die nieuwe spelregel in Nederland nog niet van kracht was”, meende Twente-trainer Baan daarom. “De KNVB had ons in dat geval wel mogen inlichten.” Hij vond bijval bij Ajax-trainer Van Gaal.

Dolstra is tijdens het komende WK grensrechter, als assistent van Van der Ende, die gisteren door ziekte vervangen moest worden door van Vliet. Dolstra verklaarde: “Als een speler niet deelneemt aan het spel is van strafbaar buitenspel geen sprake. Die spelregel is al zo oud als het voetbal en heeft niets te maken met de WK-instructies. Vorig jaar zou ik in deze situatie evenmin hebben gevlagd.”

De interpretatie van Dolstra is op z'n minst omstreden. Finidi leidde op de positie waar hij op het moment dat De Boer werd aangespeeld vertoefde, zeker de Twente-verdediging af. Aan zo'n moment van afleiding zal geen enkele verdediger kunnen ontkomen, hoeveel ervaring hij ook heeft, hoe hij ook geconditioneerd is nooit op buitenspel of op de grensrechter te rekenen. De Twente-verdediging rekende er dan ook niet op, evenmin zette ze de buitenspel open.

Waarom zoveel ophef over een omstreden doelpunt? Omdat het op een mogelijk cruciaal moment in de wedstrijd werd gemaakt. Ajax was na een gemakkelijk en snel verworven 2-0 voorsprong weggezakt en dreigde een tegendoelpunt te moeten incasseren. Twente kreeg moed en was zelfs dicht bij een doelpunt toen Pahlplatz op de rand van het strafschopgebied omver werd gelopen. Twente kreeg geen vrije trap. Even later werd Blind bestraft met een gele kaart omdat hij Pahlplatz gemeen onderuit had geschopt. Kortom, het ging Ajax niet meer zo voortvarend en de spanning leek toe te nemen voordat De Boer voor 3-0 mocht zorgen.

Het derde tegendoelpunt betekende de genadeklap voor Twente. “Bij 2-0 waren we misschien al verslagen”, meende Baan. “Toen hadden we al niet meer de macht om terug te komen. Mede omdat we al de derde wedstrijd in een week moesten voetballen. Maar het derde doelpunt betekende volledige overgave. Het was niet de verdienste van Ajax, maar een geschenk van de grensrechter.”

Hij ging er van uit dat Dolstra zich had laten leiden door de nieuwe spelregel. Wilde hij alsnog de KNVB vragen of de richtlijn al was ingevoerd? Nee, daar begon hij niet meer aan. “Ik heb de indruk dat ik nu word teruggepakt door de scheidsrechters omdat ik een paar maanden geleden tijdens de bijeenkomst tussen trainers en scheidsrechters als woordvoerder van de trainers kritiek op de inconsequente arbitrage leverde. Dolstra heeft ons laatst tegen Groningen ook al gepakt. Je kunt niet anders doen dan je erbij neerleggen.”

Misschien dat Baan zich sterk zou kunnen maken voor afschaffing van de buitenspelregel. Nee, dat zal hij zeker niet doen. “Dan gaan sommige elftallen met een dubbele ausputzer spelen en zich massaal terugtrekken in het eigen strafschopgebied, zoals Volendam tegen Ajax.” Hij heeft niets tegen de buitenspelregel, mits de arbitrage maar consequent is.

De richtlijnen van de internationale voetbalfederatie veranderen zo snel dat spelers, trainers en publiek de ontwikkeling niet meer kunnen bijhouden. Zo blijkt nu dat de FIFA de scheidsrechters in het beroepsvoetbal opdracht heeft gegeven in het restant van het seizoen minder snel de rode kaart te trekken. De arbiters kregen onlangs de instructie dat het neerleggen van een doorgebroken tegenstander alleen een veldverwijzing tot gevolg heeft als sprake is van een directe kans op scoren.

Aanvankelijk volgde bij het onreglementair afstoppen van een doorgebroken speler altijd de rode kaart, ook als de overtreding ergens rond de middenlijn plaatsvond. In opdracht van de FIFA moet de straf voortaan iets milder zijn. Geen rood, maar geel. Dat bleek donderdag al bij PSV-Twente. Blankenstein bestrafte Van Tiggelen slechts met geel toen de verdediger Mols op de rand van het strafschopgebied vasthield.

Dat bleek gisteren opnieuw toen Blind - nota bene bij de stand 5-0 in het voordeel van Ajax - de doorbrekende Mols vasthield en vervolgens haakte. Slechts geel. Maar omdat Blind al eerder een een gele kaart had gekregen, werd hij alsnog uit het veld gezonden. De Ajax-aanvoerder maakte er geen probleem van en verliet zonder protest het veld.

    • Guus van Holland