Gorbatsjov entertaint het Plein

DEN HAAG, 18 APRIL. De topattractie van de Nieuwe Wereld Markt in Den Haag is zaterdag zonder twijfel de laatste leider van het Sovjet-rijk met zijn vertolking van 'Nachten van Moskou'.

Nog altijd weet Michail Gorbatsjov, staatsman in ruste, in het Westen de gevoelige snaar te raken. Na een toespraak op het Plein in Den Haag waarvan elke vertaalde zin op enthousiaste bijval kan rekenen, heft Gorbatsjov met zijn diepe bariton het bekende Russische liedje aan. 'Gorby', 'Gorby', scandeerde het publiek, als in zijn beste dagen.

Gorbatsjov, die als voorzitter van het internationale Groene Kruis Den Haag bezoekt, heeft eerder op de dag in de Ridderzaal een samenwerkingovereenkomst getekend met het 'Earth Council' van de Canadese zakenman en milieu-activist Maurice Strong, een club van honderd internationale prominenten die zich bezorgd maken over het milieu. Als presentatrice Gülnaz Aslan hem na zijn toespraak een cd aanbiedt, vraagt Gorbatsjov of het publiek ook Russische liedjes kent. En zingt hij de eerste regels van het bekende 'Nachten van Moskou'.

Maar eigenlijk maakt Gorba- tsjov geen deel uit van het programma, want de Nieuwe Wereld Markt moet vooral het hoogtepunt zijn van een lobby om het budget van ontwikkelingssamenwerking op peil te houden. Wat betreft de publieke opkomst is een succes. Zestigduizend belangstellenden schuifelen zaterdag nieuwsgierig rond een Aloutte-helikopter die het Nederlandse leger gebruikte tijdens de VN-vredesmissie in Cambodja, bekijken een modeshow met zijden stoffen uit Bangladesh of sturen bij Foster Parents Plan faxen naar hun geadopteerde kinderen in de Derde wereld. Op het 'Plein van de Mensenrechten' wordt een quiz gehouden met vragen als 'Waar zitten de meeste vluchtelingen?'. De winnaar krijgt een authentiek schrijfsetje uit Nepal.

“Deze grote opkomst heeft politieke betekenis”, aldus minister Jan Pronk van Ontwikkelingssamenwerking. “Tijdens deze verkiezingscampagne komt ontwikkelingssamenwerking ten onrechte niet aan bod in de media.” Ontwikkelingsorganisaties, vakbonden en kerkelijke instellingen hebben de Nieuwe Wereld Campagne vorig jaar opgezet. “We moesten tegenwicht bieden aan de heersende opinie in politiek Den Haag”, zegt campagne-voorzitter Govert van Oord. “Verschillende Kamerleden van CDA en PvdA zeiden dat de bevolking niet meer warm loopt voor ontwikkelingssamenwerking.”

De afgelopen kabinetsperiode moest minister Pronk toestaan dat een deel van zijn budget werd gebruikt voor bijvoorbeeld de opvang van asielzoekers, voor vredesoperaties van de Verenigde Naties en voor onderwijs voor allochtonen. Dat moet afgelopen zijn, vinden de organisatoren van de Nieuwe Wereld Campagne. Ze eisen een aanzienlijke verhoging van het budget voor ontwikkelingssamenwerking: Negen miljard gulden per jaar in plaats van de 6,4 miljard gulden die er nu voor wordt uitgetrokken. En ook moet Ontwikkelingssamenwerking een eigen minister houden en niet onder een staatssecretaris vallen, zoals CDA en VVD willen.

De organisatoren hebben diep in de buidel getast om bij het winkelende Haagse publiek voldoende enthousiasme te wekken. Een bedrag van één miljoen gulden werd aan de markt besteedt, terwijl de afgelopen maanden zeven professionele lobbyïsten in dienst werden genomen. Eenderde van het budget is afkomstig van de Nationale Commissie Voorlichting en Bewustwording Ontwikkelingssamenwerking (NCO). De NCO wordt op haar beurt weer gesubsidieerd door het ministerie van ontwikkelingssamenwerking. Maar het rendement van deze investeringen is bevredigend: 84 procent van de bezoekers blijkt zaterdag volgens een publieksenquête voor een hoger budget voor ontwikkelingssamenwerking.

CDA-staatssecretaris Frinking van Defensie is op zijn beurt niet onder de indruk van de eisen van de Nieuwe Wereld Campagne: “Het geld dat we nu reserveren voor ontwikkelingssamenwerking wordt niet eens helemaal uitgegeven”, aldus de staatssecretaris. “Laten we eerst eens kijken naar de effectiviteit. Is er na twintig jaar eigenlijk één land dat dankzij ontwikkelingssamenwerking vooruit is gegaan?” Het VVD-Kamerlid Erica Terpstra sluit zich bij hem aan: “Ontwikkelingssamenwerking is een marginale factor voor de ontwikkeling van een land.” Het publiek vergast haar op een gepast fluitconcert.