Bernard Haitink

Bernard Haitink: de symfonieën: Philips Classics 442 355-2 (36 cd's)

Philips viert de 65ste verjaardag van Bernard Haitink met de heruitgave van zijn opnamen met het Concertgebouworkest in de symfonieën van Beethoven, Schumann, Brahms, Bruckner (ook de 'Nulde'), Mahler en Tsjaikofski, plus nog extra's als ouvertures, variaties, dansen en serenades van een aantal van deze componisten. Bij elkaar zijn het 36 cd's die verpakt zijn in een kubus, die 675 gulden kost. De cd's zijn ook per componist verkrijgbaar.

De opnamen bestrijken vrijwel geheel Haitinks loopbaan bij het Concertgebouworkest: de oudste dateren uit 1960, de jongste uit 1987, het jaar voor Haitinks vertrek uit Amsterdam na die tien laatste begenadigde jaren. Zeker wat Mahler, Bruckner en Brahms betreft zijn ze niet meer Haitinks laatste woord - hij neemt nu Mahler opnieuw op met de Berliner Philharmoniker, Bruckner met de Wiener Philharmoniker, en Brahms met het Boston Symphony Orchestra.

De relatief lage prijs betekent echter niet dat ze hebben verloren aan artistiek belang. Zo zijn zelfs welbewust de eerste opnamen van de Eerste en van de Vierde symfonie van Mahler hier opgenomen en niet de latere. Vrijwel alle opnamen zijn destijds zeer geprezen en dat Haitink er nu soms andere opvattingen (en andere orkesten) op nahoudt, bestempelt ze niet tot verjaarde kunst die niet meer terzake doet maar maakt ze eerder tot interessante historie van blijvende waarde.

Dat is zeker het geval voor wie via radio, concertbezoek en het beluisteren van platen, Haitink heeft gevolgd sinds hij op zijn 27ste - in zijn eigen woorden - het symfonische repertoire moest leren kennen bij een wereldberoemd orkest en pas laat kwam tot de opera, waarmee anderen altijd beginnen. Zijn opvattingen zijn voor de fans dierbaar, vertrouwd en gezaghebbend en daarom klassiek.

Maar bij hernieuwde beluistering blijken ze ook los daarvan een andersoortige klassieke status te hebben bereikt. Dat heeft te maken met de typische Haitink-stijl, die is geworteld in eerbied voor de muziek zelf en die uitgaat van een evenwichtige en integere benadering die zeker persoonlijk herkenbaar is, maar die nooit extreem is en toch ook nooit 'middle of the road'.

Deze heruitgave gaat helaas nog niet vergezeld van de aankondiging van nieuwe opnamen met het Concertgebouworkest, maar daarover wordt wel gesproken. Jammer is dat er bij de Mahlersymfonieën geen teksten zijn bijgevoegd en ook - voor een internationaal publiek - geen beschouwing is gewijd aan Haitink en de Amsterdamse Mahlertraditie.

    • Kasper Jansen