Vrolijkheid en onbehagen op actiedag metaalwerknemers

UTRECHT/SCHIEDAM, 16 APRIL. Een gezellig dagje uit, zo zagen de meeste metaalwerknemers gisteren de door de Industriebond FNV georganiseerde protestmanifestatie in de Utrechtse Veehallen.

Met blikjes bier in de hand en beladen met stickers, sjaals, buttons en rode petjes deint de 5000-koppige menigte vrolijk heen en weer op de muziek. “Actie, actie” klinkt het uit de zaal als bondsvoorzitter B. van der Weg en CAO-onderhandelaar N. Broers hun toespraken houden, maar als hun collega T. Hagen aan het einde van de morgen op het podium verschijnt om uit te leggen wat de volgende acties zullen zijn, staat de helft van de zaal al in de rij om zijn lunchpakket op te halen.

Toch schuilt onder de vrolijkheid veel onbehagen. “Als er gestaakt moet worden, doen we mee. Maar het is toch wel ontzettend frustrerend dat we hier in feite voor een nullijn staan te staken”, zegt Gazelle-medewerker Thijsen. Ondanks een oproep van de directie om geen actie te gaan voeren, is hij gisteren met zo'n zestig collega's van de rijwielfabriek naar Utrecht getogen. Om de vakbond een hart onder de riem te steken voor het CAO-metaaloverleg met de werkgeversorganisatie FME, dat maandag de derde - en waarschijnlijk beslissende - ronde ingaat. “Dit moet de laatste waarschuwing zijn”, zegt zijn collega T. Gronouwe, “verder kunnen we niet gaan”.

Veel werknemers in de metaal- en elektrotechnische bedrijven vinden dat de Industriebond FNV eigenlijk al veel te ver mee is gegaan in het eisenpakket van de werkgevers. De beloftes van de voormannen dat aanstaande maandag geen duimbreed meer zal worden toegegeven, dat de VUT-regeling ongewijzigd zal moeten blijven en dat geen vakantiedagen bij ziekte zullen worden ingeleverd horen sommigen in de zaal sceptisch aan. “Ik denk dat de bond hier gewoon staat te blaten”, moppert G. Schreuder, werknemer bij montagebedrijf Sicon. Toch is Schreuder naar Utrecht gekomen “omdat het belangrijk is dat onze belangen worden verdedigd”. Veel vertrouwen in de afloop heeft hij niet meer: “ Deze bond is niet meer voor de mensen. Het enige waar die bestuurders aan denken, zijn hun eigen baantjes.”

Tijdens de manifestatie in Utrecht blokkeert een tiental werknemers de toegang tot het complex van scheepsreparatiewerf Wilton-Fijenoord in Schiedam. Uit luidsprekers klinkt gezang van De Berini's. De doorgang is versperd met dranghekken, maar dat is volgens actieleider D. Benner meer symbolisch dan noodzakelijk. “Niemand wilde vanmorgen naar binnen, alleen de directie. Die zit nu te klagen over een schadepost van enkele tonnen, maar dat is juist het doel van een staking, dus we kunnen de actie gerust geslaagd noemen.”

Omstreeks half drie keren de twee bussen met ongeveer honderd actievoerende werknemers en VUT'ers van Wilton-Fijenoord terug uit Utrecht. Broodjes en bier hebben ze overgehouden, maar geen appels. “Die zijn naar de grote foto van Van den Akker op het podium gesmeten”, meldt voorzitter H. Zagwijn van de Ondernemingsraad van Wilton-Fijenoord en tijdelijk reisleider van de actievoerders.

Zagwijn ziet werkgevers-voorman Van den Akker als voornaamste struikelblok op de weg naar een nieuwe CAO. “Oké, het gaat slecht in de metaal. Daarom zeggen wij ook: Handhaaf de bestaande CAO. Dus wij nemen genoegen met de nullijn, wat betekent dat we sowieso al twee procent in koopkracht achteruitgaan, want de prijzen stijgen gewoon door. Maar Van den Akker wil dat we daar nog onder gaan zitten. Nee dus. Dat hebben we vandaag even heel duidelijk willen maken, en als dat maandag niet wordt opgepikt, staan we hier volgende week weer.”

De OR-voorzitter is niet onder de indruk van de schade die de werf door de actie lijdt. “We zitten al anderhalve maand met te weinig werk voor alle 730 mensen, dus die ene dag maakt niet zoveel uit. Als we werken, moet er een ton per dag bij; nu we niet werken is dat vandaag misschien vijf ton. Nou, het zij zo.”

De actie bij de Schiedamse werf duurde tot het aantreden van de nachtploeg, afgelopen nacht om half twee.