Gorazde geen prioriteit in VS

WASHINGTON, 16 APRIL. De berichtgeving over de naar Gorazde oprukkende Serviërs is laat doorgedrongen tot regeringsfunctionarissen in Washington. De eerste reactie was ontkenning. Toen journalisten de Amerikaanse minister van Defensie, William Perry, confronteerden met de laatste berichten van de oorlogshandelingen, antwoordde Perry dat het volgens zijn informatie rustig was rond Gorazde. In zijn visie hadden de kleine bombardementen op Servische stellingen, afgelopen zondag en afgelopen maandag, geholpen. Perry en andere functionarissen hadden het druk met de nasleep van de militaire vliegongelukken boven Noord-Irak en konden geen slecht nieuws daarbij gebruiken.

Het leek of officieel Washington zich gisteren op een andere planeet bevond. De gebruikelijke snelheid waarmee functionarissen normaal op het nieuws reageren, was afwezig. Ook president Clinton ging er in zijn verklaringen gisteren vanuit dat het Amerikaanse beleid was geslaagd. Hij noemde nogmaals de resultaten van Amerikaanse diplomatie, de fusie tussen Kroaten en moslims. Hij zei dat “enige wrijving voorspelbaar was” na de Amerikaanse luchtacties. Clinton toonde zich er vooral bezorgd over dat de Serviërs dachten dat de Verenigde Naties en de Verenigde Staten de vijand waren. Dat waren ze niet. “Het gaat ons erom dat de VS en de VN geen partij kiezen”, zei hij. “We moeten de onderhandelingen weer in het spoor krijgen.” Hij beschouwde zijn positie als “vastberaden maar niet provocatief”.

De hele ochtend hadden Amerikaanse functionarissen optimistisch gesproken over de onderhandelingen. Het werd later duidelijk dat het behoud van Gorazde voor de moslims in Washington niet zo'n hoge prioriteit heeft als het behoud van Sarajevo, een maand eerder. Het stadje speelt volgens Amerikaanse functionarissen niet zo'n belangrijke rol in het totaalbeeld van de oorlog. Als Gorazde tijdelijk zou worden gered, zou het op de lange termijn alsnog kunnen vallen, omdat het midden in vijandelijk gebied ligt. Minister van buitenlandse zaken Warren Christopher zei dat het conflict “op de onderhandelingstafel en niet op het slagveld moet worden opgelost”.

Pas de Bosnische vice-president Ejup Ganic maakte, na zijn gesprek met Christopher, weer de verbinding met de realiteit. Op emotionele toon riep hij de NAVO en de Verenigde Staten op om “alle middelen aan te wenden” om de Serviërs uit Gorazde te halen. Hij suggereerde later op de televisie dat generaal Rose door VN-vertegenwoordiger Akashi verhinderd werd in te grijpen. Hij vroeg Amerika om een beslissing te nemen. “Akashi is niet de autoriteit om de vrije wereld te beschermen”, zei hij. “Wij weten wie werkelijk op de knoppen drukt.”

Pas later liet de woordvoerder van het Witte Huis zich na langdurig vragen tot de uitspraak verleiden dat Amerika “dezelfde actie als vorige week zal ondernemen” als de Serviërs hun belegering voortzetten. Deze uitspraak bleef gisteren zonder gevolg. De woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken erkende dat de vooruitzichten voor de moslims niet goed waren als Gorazde zou vallen.