Van Rooy: handelsorganisatie mag niet politiseren

MARRAKESJ, 15 APRIL. Staatssecretaris Y. van Rooy (buitenlandse handel) heeft gisteren tijdens de GATT-conferentie in Marrakesj gewaarschuwd voor “politisering” van de nieuwe Wereldhandelsorganisatie (WTO), die volgend jaar de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) vervangt.

De Amerikaanse vice-president Al Gore onderstreepte in zijn rede dat de handhaving van arbeids normen en milieu een grotere rol moeten spelen in de wereldhandel. De WTO zal zich met deze onderwerpen nadrukkelijk moeten bezighouden. Nederland verwelkomt volgens Van Rooy het verhoogde politieke profiel van de nieuwe Wereldhandelsorganisatie (WTO), die meer bevoegdheden krijgt om handelsgeschillen te beslechten. Zij omschreef de organisatie als de “parel aan de kroon” van de Uruguayronde, de eind vorig met een wereldhandelsakkoord afgeronde handelsronde. “De WTO verdient alle steun om zich te kunnen ontwikkelen tot een permanente dam tegen protectionisme.” Volgens Van Rooy moet de organisatie zich echter beperken tot onderwerpen die een “duidelijke relatie” hebben met handel. Zij noemde vooral handel en milieu, een zaak die haar na aan het hart ligt. Afspraken in WTO-verband vormen volgens haar de beste garantie om 'groen protectionisme' te voorkomen.

Van Rooy voelt er weinig voor om de WTO nu al op te zadelen met allerlei sociale problemen. Nederland wil, aldus Van Rooy, eerst een gedegen studie naar de relatie tussen handel en arbeidsnormen. Over dat onderwerp komt in het najaar in Den Haag een conferentie. De staatssecretaris zei dat Nederland “in geen geval verkapt protectionisme zal accepteren onder het mom van het bevorderen van betere arbeidsvoorwaarden in andere landen”.

Vice-president Gore erkende gisteren dat de kwestie van de arbeidsnormen “geen dekmantel” mag zijn voor protectionisme. Zijn opmerking was vooral bedoeld om lage-lonenlanden gerust te stellen, nadat in eerder stadium vooral de VS arbeidsnormen als een onderwerp voor de WTO naar voren hadden geschoven. Maar Gore waarschuwde tegelijk dat een wereldhandelssysteem dat niet tegen uitbuiting vecht op den duur zal instorten, omdat het de steun van mensen zal ontberen. Sociale onrust zou dan het gevolg kunnen zijn.

Gore onderstreepte dat de economie niet kan blijven groeien zonder een gezond en veilig milieu. Hij toonde zich verhoogd dat de WTO zich met de relatie tussen vrijhandel en milieu zal bezighouden. De vice-president sprak de verwachting uit dat het Amerikaanse Congres nog dit jaar het GATT-akkoord zal goedkeuren, wat de kans vergroot dat de WTO al op 1 januari van start gaat. Het akkoord wordt vandaag in Marrakesj ondertekend, samen met het oprichtingsverdrag van de WTO. (ANP/ Reuter/ AP/ AFP)